[ فضيلت خاموشى و سكوت ] و در فضيلت صَمْت ، در محلّ خود ، احاديث بسيار « 1 » ، وارد شده . از آن جمله ، كلينى رضى الله عنه از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرد كه فرمود كه : حضرت لقمان عليه السلام پسر خود را وصيّت نمود كه : يا بُنَىَّ ! اگر گمان كنى كه سخن گفتن ، نقره است ، پس به تحقيق كه ساكت بودن ، طلاست . « 2 » و از حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله روايت كرد كه فرمود : زبان خود را نگاه داريد « 3 » كه نگاه داشتن زبان ، تصدقّى است كه به خود كرده‌ايد « 4 » . بعد از آن فرمود كه : هيچ بنده‌اى حقيقت ايمان را نمىشناسد تا وقتى كه زبان خود را محافظت كند . « 5 » و از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده كه حضرت مسيح عليه السلام مىفرمود كه : سخن‌ْبسيار مگوييد به غير از ذكر الهى ؛ زيرا كه جمعى كه بسيار مىگويند ، دل‌هاى ايشان ، صاحب قساوت است ، امّا نمىدانند . « 6 » و از حضرت سيّد السّاجدين عليه السلام روايت كرده كه فرمود : زبان آدمى ، هر صباحْ به ساير جوارح خطاب مىكند كه : چگونه صباح كرده‌ايد ؟ ايشان مىگويند : صباح ما به خير است ، اگر تو ما را بگذارى . و مىگويند : به جهت رضاى الهى بر ما ترحّم كن . و او را به خدا قسم مىدهند و مىگويند : ثواب و عِقاب ما ، تابعِ كرده‌هاى توست . « 7 » و از آن حضرت ، روايت كرده كه حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود كه : خداى تعالى ، زبان را عذابى مىكند كه هيچ يك از جوارح را نمىكند . پس زبان مىگويد : خداوندا ! مرا عذابى كردى كه ساير جوارح را نكردى . خداى تعالى مىفرمايد كه : از تو ، يك كلمه‌اى سر زد كه به مشارق و مغارب رسيد و به سبب آن ، خون مردم به حرام ريخته شد و مال مردم ، به حرامى غارت شد . « 8 » و برقى رحمه الله در كتاب محاسن و ابن بابويه رضى الله عنه در امالى و ثواب الأعمال ، از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام ، از آباى كِرام خود ، از حضرت امير المؤمنين - سلام اللَّه عليهم أجمعين - روايت كرده‌اند كه فرمود : تمام خير و خوبى ، در سه چيزْ جمع است . نظر و سكوت و تكلّم . پس هر نظرى كه در او عبرت گرفتن نيست ، سهو است ، و هر سكوتى كه در او فكرى نيست ، غفلت است ، و هر سخن

--> ( 1 ) . الف : - « بسيار » . ( 2 ) . همان ، ج 2 ، ص 114 ، ح 6 . ( 3 ) . ب و ج : « نگاه دار » . ( 4 ) . ب : « كرده‌اى » . ( 5 ) . همان ، ص 114 ، ح 7 . ( 6 ) . همان جا ، ح 11 . ( 7 ) . همان ، ص 115 ، ح 13 . ( 8 ) . همان جا ، ح 16 .