سيد علاء الدين محمد گلستانه
261
منهج اليقين (شرح نامه امام صادق ع به شيعيان) (فارسى)
حضرت امير المؤمنين عليه السلام روايت مىفرمود كه : مست شدن ، از جملهء كبائر است و جنف در وصيّت ، از جملهء كبائر است . « 1 » [ چهلم : خطاكارى نمودن در مكّه ] چهلم از جملهء كبائر ، ظلم در مكّه است ، هرچند ظلم ضعيفى باشد ، چنانچه حق تعالى فرموده : « وَ مَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحادٍ بِظُلْمٍ نُذِقْهُ مِنْ عَذابٍ أَلِيمٍ » . « 2 » و ترجمهء ظاهرش آن است كه : كسى كه در آن جا ارادهء بيرون رفتن از حق كند به ظلم كردن ، مىچشانيم به او از عذاب دردناك . و ضمير ، اگرچه راجع به مسجد الحرام است ؛ امّا حكم ، مخصوص به مسجد الحرام نيست ، چنانچه از حديث ظاهر مىشود و ظلم در مكّه يا حرم ، ظلم در مسجد الحرام است . و ابن بابويه رحمه الله در فقيه ، از حضرت امام جعفر صادق عليهم السلام روايت كرده كه : شخصى از تفسير [ اين ] آيه سؤال كرد . حضرت فرمود كه : هر ظلمى ، الحاد است و زدن خدمتكار ، بى گناهى كه از او سر زده باشد ، از جملهء اين الحاد است . « 3 » و به روايت ديگر ، از آن حضرتْ روايت كرده كه فرمود : هر ظلمى كه آدمى بر نفس خود در مكّه كند ، از دزدى يا ستم يا گرفتن چيزى و هر قِسم ظلمى ، من آن را الحاد مىدانم . « 4 » و لهذا ، جمعى كه دانايند ، مىترسند و پرهيز مىنمايند از ساكن شدن در مكّه ، و بيرون آوردن كسى كه به حرمْ پناه برده باشد - هر گاه خيانت در غير حرم از او صادر شده باشد - ، از جملهء ظلمى است كه مذكور شد . [ چهل و يكم : گناهان كبيرهء ديگر ] و بدان كه گناهان كبيره ، منحصر نيست در چهل امرى كه مذكور شد ، با آن كه بعضى از اين انواع ، مشتمل بر چند نوع بود . و شيخ زين الدين - قدّس اللَّه روحه - در شرح لمعه گفته كه : كبائر ، به هفتصد نزديكتر است از هفت و هفتاد . « 5 » و چون اين اقسام از حاديث متعدّده و بعضى از آياتْ ظاهر مىشد كه از كبائر است ، به تفصيلْ ذكر كرديم و غير اين چهل امر ، بسيارى از معاصى است كه ظاهر اخبارى كه در باب وعيد و عِقاب آنها وارد شده ، آن است كه از كبائر باشد و از بعضى آيات
--> ( 1 ) . تفسير العيّاشى ، ج 1 ، ص 238 ، ح 111 . ( 2 ) . سورهء حج ، آيهء 25 . ( 3 ) . كتاب من لا يحضره الفقيه ، ج 2 ، ص 252 ، ح 2329 . ( 4 ) . همانجا . ( 5 ) . شرح اللّمعة ، ج 3 ، ص 129 .