و در ت فسير على ابن ابراهيم رحمه الله مذكور است و ظاهر ، آن است كه قول حضرت صادق عليه السلام باشد كه مراد از « لغو » در قول الهى كه فرموده : « وَ الَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ » ، « 1 » غنا و مَلاهى است و آيه ، در وصف مؤمنانْ واقع شده ؛ يعنى ايشان ، آن جماعت‌اند كه از لغو ، اعراض مىكنند . « 2 » و در حديث مُضمَر ، روايت كرده در تفسير قول الهى كه : « وَ الَّذِينَ لا يَشْهَدُونَ الزُّورَ » ، « 3 » كه زور ، غنا و مجالس لهو است . « 4 » و در تفسير « وَ إِذا سَمِعُوا اللَّغْوَ أَعْرَضُوا عَنْهُ » « 5 » ، روايت كرده كه « لغو » ، دروغ گفتن ولهو و « 6 » غناست . « 7 » و در تفسير « وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ » « 8 » ، روايت كرده كه « لهو » ، حديث غنا و شُرب خَمر و جميع مَلاهى است . « 9 » و ظاهر ، آن است كه اطلاق لهو الحديث بر شُرب خَمر و ملاهى ، از قبيل اطلاق كلام بر ما يتَكلّم بِه است و شايد كه نسبت به غنا هم از اين قبيل باشد تا جمع ميانهء حقيقت و مَجاز ، لازم نيايد . و از جملهء اخبارى كه در ذمّ غنا و عقوبتى كه بر آن مترتّب مىشود ، وارد شده ، آن است كه كلينى رحمه الله از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده كه فرمود : غنا ، آشيانهء مرغِ نفاق است . « 10 » و از آن حضرت ، روايت كرده كه فرمود : در خانهء غنا ، ايمن نمىتوان بود از مصيبت ، و دعا در آن جا مستجاب نمىشود و فرشته ، داخل آن خانه نمىشود . « 11 » و روايت كرده كه از آن حضرت ، سؤال كردند از حال غنا . فرمود كه : داخل خانه‌هايى مشويد كه غنا در او مىشود ؛ زيرا كه خداى تعالى از اهل آنها اعراض فرموده . « 12 » و مراد به اعراض الهى ، نظر ننمودن به مرحمت و غضب نمودن بر اهل آن خانه است . و كلينى و شيخ طوسى - رضى اللَّه عنهما - از آن حضرت ، روايت نموده‌اند كه مردى سؤال كرد از فروختن كنيزان مغنّيه ، يعنى خواننده . فرمود : خريدن و فروختن ايشان ، حرام است و تعليم

--> ( 1 ) . سورهء مؤمنون ، آيهء 3 . ( 2 ) . تفسير القمّى ، ج 2 ، ص 88 . ( 3 ) . سورهء فرقان ، آيهء 72 . ( 4 ) . تفسير القمّى ، ج 2 ، ص 117 . ( 5 ) . سورهء قصص ، آيهء 55 . ( 6 ) . ج و ب : - « و » . ( 7 ) . تفسير القمّى ، ج 2 ، ص 142 . ( 8 ) . سورهء لقمان ، آيه 6 . ( 9 ) . همان ، ص 161 . ( 10 ) . الكافى ، ج 6 ، ص 431 ، ح 1 . ( 11 ) . همان ، ص 433 ، ح 15 . ( 12 ) . همان ، ص 434 ، ح 18 .