سيد علاء الدين محمد گلستانه
169
منهج اليقين (شرح نامه امام صادق ع به شيعيان) (فارسى)
كه : فداى تو شوم ! من با جمعى مىنشينم كه شطرنج بازى مىكنند و من ، بازى نمىكنم ؛ امّا نگاه مىكنم . فرمود : چه كارى است تو را با مجلسى كه خداى تعالى ، نظر به اهل آن نمىكند ؟ « 1 » و از حضرت امام رضا عليه السلام روايت كرده كه فرمود : كسى كه نگاه به شطرنج مىكند ، مثل كسى است كه به آتش جهنّم ، نگاه كند . « 2 » و از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده كه حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله نهى فرمود از نَرْد و از شطرنج . « 3 » و عياشى در تفسير [ خود ] از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده كه فرمود : فروختن شطرنج ، حرام است و خوردن قيمش سُحْت است و نگاه داشتن آن ، كفر است و بازى كردن به آن ، شرك است و سلام كردن بر كسى كه شطرنج بازى كند ، معصيت و كبيرهء هلاك كننده است . و كسى كه دست در شطرنج مىكند ، مثل آن كسى است كه دست در گوشت خوك ، فرو برده باشد و نماز صبح او صحيح نيست تا وقتى كه دست خود را بشويد ، همچنان كه از دست گذاشتن به گوشت خوك مىشويد . و كسى كه نگاه به شطرنج مىكند ، مثل كسى است كه نگاه به فَرْج مادرش كند . و كسى كه بازى مىكند و كسى كه نگاه به شطرنج مىكند در وقتى كه ديگرى بازى مىكند . و كسى كه سلام مىكند بر بازى كننده در وقت بازى ، همه در گناه ، مساوى هستند . و كسى كه بنشيند به بازى شطرنج ، پس بايد كه جاى خود را در جهنّم ، مهيّا سازد و آن زندگى ، حسرت او خواهد بود در روز قيامت . و حذر كن از همنشينىِ بازى كنندهاى كه به بازى خود ، فريفته شده باشد ؛ زيرا كه از جملهء مجالسى است كه اهلش محلّ غضب الهى شدهاند و هر ساعت ، منتظر غضباند و چون نازل شود ، تو را با ايشان ، فرو خواهد گرفت . « 4 » و ابن بابويه رحمه الله اكثر مضامين اين حديث را در من لا يحضره الفقيه ، ذكر كرده و گفته كه : نَرْد ، بدتر است از شطرنج ، و جايز نيست بازى كردن به انگشتر و چهارده خانه كه نوعى است از قمار . « 5 » حتى اين كه بازى كردن اطفال به گردو ، قمار است . و اين مضامين در صحيفة الرّضا هم مذكور است .
--> ( 1 ) . همان ، ص 437 ، ح 12 . ( 2 ) . همان ، ح 16 . ( 3 ) . همان ، ح 17 . ( 4 ) . اين روايت ، در تفسير العيّاشى يافت نشد ولى ابن ادريس در سرائر ( ج 3 ، ص 577 ) به نقل از جامع بزنطى ، آن را نقل نموده است . ( 5 ) . كتاب من لا يحضره الفقيه ، ج 4 ، ص 58 و 59 ، ح 5093 .