كه از خداى - عزَّ و جلَّ - ترسيده‌اى ، چنانچه شرط ترسيدن است . و به درستى كه خداى تعالى ، به تو مباهات مىفرمايد به اهل سماوات . بعد از آن به اصحاب خود فرمود كه : اى جماعتى كه در اين مقام حاضريد ! به نزديك اين مرد رويد تا براى شما دعا كند . پس نزديك او رفتند و از براى ايشان ، دعا كرد و گفت : خداوندا ! امر ما را بر هدايت ، جمع فرما و تقوا را توشهء ما گردان و بهشت را مسكن ما گردان . « 1 » و در اين باب ، قصّه‌هاى طويل در كتب اخبار ، موجود است . [ نكوهش بد گمانى به خدا ] و چنانچه خوف الهى ، از اسباب مغفرت است ، بدگمانى به خداى تعالى ، موجب غضب و سَخَط است . و از جملهء آنچه در اين باب وارد شده ، حديثى است كه كلينى رحمه الله از حضرت امام محمّد باقر عليه السلام روايت كرده است كه : در كتاب على بن ابى طالب عليهما السلام يافتيم كه حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله بر بالاى منبر خود فرمود كه : به حقّ آن كسى كه خدايى به غير او نيست كه خيرِ دنيا و آخرت به هيچ مؤمنى عطا نمىشود ، مگر به حسن ظن به خداى - عزَّ و جلَّ - و اميد كه به او داشته باشد و خود را از غيبت مؤمنين ، باز دارد . به حقّ آن كسى كه به غير از او خدايى نيست كه هيچ مؤمنى را خداى تعالى ، بعد از توبه و استغفار ، عذاب نمىكند ، مگر آن كه به خداى ، بد گُمان باشد و در اميدش نقصى باشد و كج‌خُلق باشد و غيبت مؤمنين كند . به حقّ آن كسى كه به غير از او خدايى نيست كه هيچ مؤمنى گمان خوب به خداى تعالى نمىدارد ، مگر آن كه خداى تعالى ، مناسبِ گمان او با او سلوك مىفرمايد ؛ زيرا كه خداى تعالى ، كريم است و خيرات و احسان‌ها به دستِ اوست و شرم مىآيد او را از آن كه بندهء مؤمن او ، گمان خوبى به او داشته و اميد و گمان او را به جا نياورد . پس گمان خود را به خداى تعالى ، خوب كنيد و توقّع احسان از او داشته باشيد . « 2 » و از حضرت امام رضا عليه السلام روايت كرده كه فرموده : ظنّ خود را به خداى تعالى ، نيكو ساز ؛ زيرا كه خداى - عزَّ و جلَّ - مىفرمايد كه : من با بندهء خود ، در آن مرتبه‌ام كه به من گمان دارد . اگر گمان خوب دارد ، احسان مىبيند و اگر گمان بد دارد ، عقوبت مىكشد . « 3 »

--> ( 1 ) . همان ، ص 420 ، ح 26 . ( 2 ) . الكافى ، ج 2 ، ص 71 ، ح 2 . ( 3 ) . همان ، ح 36 .