يعنى : گفتم كه : پس چگونه مىبايد كنند آن دو مرد ؟ گفت كه : مىبايد كه ناظر كنند در معاملهء خود ، مردى را كه باشد از جملهء شما از جملهء آن كه به تحقيق روايت كرد حديث ما را ، و فكر كرد در حلال ما و حرام ما و شناخت حكم‌هاى ما را . پس بايد كه راضى شوند به او كه داور باشد ميان ايشان ؛ چه به درستى كه من به تحقيق گردانيدم او را بر شما حكم‌كننده ، خواه به اعتبار قضا و خواه به اعتبار افتا . پس چون حكم كرد به حكم ما ، پس قبول نكرد از او آن كس كه موافق مطلب او نيست ، پس جز اين نيست كه سبك شمرده حكم اللَّه تعالى را و بر ما برگردانيده سخن ما را در حقيقت ، نه بر آن مرد . و برگردانندهء سخن بر ما ، برگردانندهء سخن است بر اللَّه تعالى در حقيقت ، نه بر ما . و برگردانندهء سخن بر اللَّه تعالى بر منتهاى شريك كردن است كسى را با اللَّه تعالى . اصل : قُلْتُ : فَإِنْ كَانَ كُلُّ رَجُلٍ اخْتَارَ رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِنَا ، فَرَضِيَا أَنْ يَكُونَا النَّاظِرَيْنِ فِي حق هِمَا ، وَاخْتَلَفَا فِيمَا حَكَمَا ، وَكِلَاهُمَا اخْتَلَفَ فِي حَدِيثِكُمْ ؟ قَالَ : « الْحُكْمُ مَا حَكَمَ بِهِ أَعْدَلُهُمَا وَأَفْقَهُهُمَا وَأَصْدَقُهُمَا فِي الْحَدِيثِ وَأَوْرَعُهُمَا ، وَلَا يَلْتَفِتْ إِلى مَا يَحْكُمُ بِهِ الْآخَرُ » . شرح : اين جا بيان چهار روشِ ترجيحِ يكى از دو حديثِ مختلف است بر ديگرى ، به ترتيب در جاى نزاعى كه مذكور شد . العَدْل : توسّط ميان افراط و تفريط به ترك ميل نفسانى سوى احدِ متنازعين و مانند آن . الفِقْه ( به كسر فاء و سكون قاف ) : فهميدگى ؛ و بيان حقيقت آن شد در شرح حديث هفتمِ باب دوم . الصِّدْق ( به كسر صاد و سكون دال ) : راستگويى ، به معنى نقلى كه مطابق واقع باشد و صاحبش در آن ، سهوى نكرده باشد ؛ و اين مختلف مىشود به اختلاف راويان عدول در ضبط . الوَرَع ( به فتح واو و فتح راء بىنقطه ) : پرهيزكارى از حرام ؛ و اين ، مختلف