ملا خليل بن غازي القزويني

460

صافى در شرح كافى (فارسى)

نكنند ، مردمان بعد از ايشان احتمال جانشينى در ايشان قرار دهند و شك در جانشينِ به حق كنند . الدِّخْلَة ( به كسر دال بىنقطه و سكون خاء بانقطه ) : نوعى از داخل شدن كه براى طلب علم باشد مثلًا ، و [ الدَّخْلَة ] ( به فتح دال ) : يك داخل شدن ؛ و هر دو اين جا ، مناسب است . الْإِخْلَاء : كسى را داخل خلوت‌خانه كردن . و التَّخْلِيَة : منع نكردن كسى از آنچه خواهد ؛ و هر دو اين جا ، مناسب است . پس مىتواند بود كه فَيُخلينِي به سكون خاء و تخفيف لام مكسوره باشد ) و مىتواند بود كه به فتح خاء و تشديد لام باشد . و بر هر تقدير ، مراد ، قدر مشترك ميان دو صورت است : اوّل ، اين كه به ديگران مىگفت كه : جا فراخ كنيد و دور تر نشينيد تا مرا در پهلوى خود نشاند و اسرار گويد . دوم ، اين كه به ديگران مىگفت كه : برخيزيد و بيرون رويد ؛ و اين اشارت است به تفسير آيت سورهء مجادله : « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا قِيلَ لَكُمْ تَفَسَّحُوا فِي الْمَجالِسِ فَافْسَحُوا يَفْسَحِ اللَّهُ لَكُمْ وَ إِذا قِيلَ انْشُزُوا فَانْشُزُوا يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجاتٍ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ » ، « 1 » بنا بر اين كه « الّذِين آمَنوا » در دوم ، عبارت از ائمّه عليهم السلام باشد ، موافق آنچه مىآيد در « كِتَابُ الْحُجَّة » در امثال حديث هفتمِ باب هشتم كه « بَابُ فَرْضِ طَاعَةِ الْأَئِمَّة عليهم السلام » است و در حديث دهمِ « [ بَابُ ] مَوْلِدِ أَبِي مُحَمَّدٍ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ عليهما السلام » كه باب صد و بيست و دوم است ؛ زيرا كه جميع مخاطبان در ايمان به معنى اعمّ داخل‌اند به قرينهء « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا » و مراد به « الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ » پيروان ائمّه عليهم السلام باشد كه علم به ايمان به معنى اخص براى آن ائمّه دارند و استفادهء علم از ايشان مىكنند ، مثل سلمان و ابوذر و مقداد . يعنى : و نيستند همگى اصحاب رسول اللَّه صلى الله عليه و آله صاحب اين صفت كه در زمان پيغمبر مىپرسيده باشند پيغمبر را از مسائل . پس مىفهميده باشند جواب را بار اوّل .

--> ( 1 ) . مجادله ( 58 ) : 11 .