ملا خليل بن غازي القزويني
378
صافى در شرح كافى (فارسى)
دانايان را ترك رعايت قرآن . و نظر در آن مىكنند و به سبب آن ، لعنت مىكنند مخالفان را ، و به فكر مىاندازد نادانان را نگاهدارى روايتِ الفاظ قرآن و نظر در آن مىكنند و به سبب آن ، مىپسندند مخالفان را . پس تابع ، دو قسم است : يكى تابع مىشود باعثِ زندگىِ جاودانىِ خود را و از پى قرآن مىرود . و ديگرى تابع مىشود باعثِ جهنّمى بودن خود را و از پىِ حديثِ مخالفِ قرآن مىرود . پس نزد تحقق آن حيات و هلاك ، جدا مىشوند از هم آن دو تابع و ضدّ هم مىشوند آن دو طايفه كه علما و جُهّال باشند . يكى به بهشت مىرود و ديگرى به جهنّم . [ حديث ] هفتم اصل : [ الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْأَشْعَرِيُّ ، عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُمْهُورٍ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمنِ بْنِ أَبِي نَجْرَانَ ، عَمَّنْ ذَكَرَهُ ] عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام ، قَالَ : « مَنْ حَفِظَ مِنْ أَحَادِيثِنَا أَرْبَعِينَ حَدِيثاً ، بَعَثَهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَالِماً فَقِيهاً » . شرح : حَفِظَ به صيغهء ماضى غايب معلومِ باب « عَلِمَ » است . الْحِفْظ ( به كسر حاء و سكون فاء ) نگاهدارى ؛ و مراد ، اين جا علمى است كه عمل به آن شود . أَحَادِيثنا به معنى احاديث مختصّه به طريق اهل البيت عليهم السلام است در مُختلفٌ فِيهِ ميان امّت ، از جمله مسائل شرعيّه ؛ و اين ، احتراز است از احاديث مختصّه به طريق مخالفان و از احاديث مشتركه ميان جميع امّت نيز ؛ زيرا كه حفظ مُتّفقٌعَلَيْه ، اگر چه شرط فقه است ، امّا كافى نيست . أربَعِينَ حَدِيثاً مبنى بر اين است كه مُحتاجٌ اليهِ اكثر مردمان از جملهء آن احاديث ، زياد بر چهل نيست . بيان شد در شرح حديث هفتمِ باب دوم كه : فقيه ، اخصّ مطلق است از عالم . يعنى : روايت است از امام جعفر صادق عليه السلام گفت كه : هر كه نگاهدارى كند از جملهء حديثهاى ما امامان حق ، چهل حديث را ، برمىانگيزد او را اللَّه تعالى در روز قيامت ، داناى فهميده در خداپرستى .