دل دارند و به صفت‌هايى كه بر آنها مترتّب مىشود : قسمى طلب علم مىكنند به قصد حكم از روى ظن و جدال با مخالفِ خود ؛ و قسمى طلب علم مىكنند به قصد تفوّق و فريب دادن ؛ و قسمى طلب علم مىكنند به قصد فهميدنِ مُحتاجٌ اليهِ خود از جملهء مسائل دين و به قصد خردمندى ، به معنىِ عمل به آن و ترك تجاوز ، سوى آنچه لغو است . اصل : « فَصَاحِبُ الْجَهْلِ وَالْمِرَاءِ مُؤذٍ ، مُمَارٍ ، مُتَعَرِّضٌ لِلْمَقَالِ فِي أَنْدِيَةِ الرِّجَالِ بِتَذَاكُرِ الْعِلْمِ وَصِفَةِ الْحُلْمِ ، قَدْ تَسَرْبَلَ بِالْخُشُوعِ ، وَتَخَلّى مِنَ الْوَرَعِ ، فَدَقَّ اللَّهُ مِنْ هذَا خَيْشُومَهُ ، وَقَطَعَ مِنْهُ حَيْزُومَهُ » . شرح : مُؤْذٍ ( به ضمّ ميم و سكون همزه و ذال بانقطه ) اسم فاعلِ معتلّ اللامِ يائىِ باب افعال است . در سورهء احزاب ، چنين است : « إِنَّ الَّذِينَ يُؤْذُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ وَ أَعَدَّ لَهُمْ عَذاباً مُهِيناً » « 1 » . الأَنْدِيَة ( جمع نَدِيّ ، به فتح نون و كسر دال بىنقطه و تشديد ياء ) : مجلس‌ها . رِجال ، عبارت از شاگردان و مانند ايشان است . بِتَذاكُر ، به حرف جرّ و مصدر باب تفاعل است و چون باب تفاعل موضوع است براى صدور فعل از چند كس نسبت به يكديگر ، مثل « تَضارَبا » و « تَضارَبُوا » و در اين قسمِ فعلى ، تكرار و مبالغه مىباشد غالباً ، تَذاكُر مستعمل شده اين‌جا به معنىِ تكرارِ ذكر و مبالغه در آن . عِلْم ( به كسر عين و سكون لام ) عبارت است از آيات بيّناتِ محكماتِ ناهيه از پيروى ظن و از اختلاف از روى ظن ، مثل آيت سورهء آل عمران : « إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلامُ وَ مَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلَّا مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْياً بَيْنَهُمْ وَ مَنْ يَكْفُرْ بِآياتِ اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسابِ » « 2 » . و صِفَة ، عطف بر تَذ اكُر است و عبارت است از مدح و ثنا . و مصدر اين‌جا ، مضاف به مَفعول‌ٌبِه است .

--> ( 1 ) . احزاب ( 33 ) : 57 . ( 2 ) . آل عمران ( 3 ) : 19 .