حدوث حادثه‌اى كه مانع شود از نماز ، و در تعجيل آن سعى كنيد » ، قال اللَّه تعالى : الَّذِينَ هُمْ عَلى صَلَواتِهِمْ يُحافِظُونَ « 1 » يعنى : آنانى كه محافظت‌كنندگانند بر اوقات نماز و در اول وقت اداى نماز مىكنند » . و فرموده كه : « اول وقت افضل است ، و آخر وقت از براى بيماران است » . پس وقت آخر براى ضعيفان رخصت است و براى اهل قوت و فراغت رحمت ، براى آنكه خداى تعالى فرايض را بر نهجى فرض نموده كه هر يك از ضعفا را قدرت اداى آن باشد تا ضعيف‌ترين مردمان تواند بجاى آورد ، چنانچه در « هدى » فرموده كه : فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ « 2 » يعنى آنچه ميسّر شود از هدى ، پس ضعيف الحال كه قدرت بر گوسفندى زياده ندارد با توانگران كه بر اضعاف آن قادرند يكسانند در اينكه زياده بر گوسفندى بر ايشان واجب نيست . و نيز فرموده كه : فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ « 3 » يعنى : حذر كنيد از عذاب و سخط الهى آن مقدار كه استطاعت داشته باشيد ، يعنى آن مقدار كه ضعيف‌ترين مردمان را استطاعت باشد . پس در فرايض ميان خلق تفاوت نهاد و بناى فرايض را بر قدرت ناتوان‌ترين بندگان گذاشت براى مهربانى بر ناتوانان كه معذورند و بر اهل قوّت به تبعيّت ناتوانان » . تا اينجا بود عبارت نسخهء شريفه . پس بهتر و خوشتر آنست كه چون وقت نماز داخل شود مىبايد كه بنده از جميع مهمّات دنيا اعراض نموده متوجّه كار سازى عبادت پروردگار خود شود . و بايد كه هيچ چيز مؤمن را از نماز اول وقت مشغول نسازد چه نماز در اول وقت گزاردن چنانچه معلوم شد ثواب عظيم دارد بتخصيص « 4 » نماز صبح و مغرب . و

--> ( 1 ) سورهء مؤمنون : 23 آيهء 9 . ( 2 ) سورهء بقره : 2 - آيهء 196 . ( 3 ) سورهء تغابن : 64 - آيهء 16 . ( 4 ) يعنى خصوصا .