« بهترين اعمال عملى است كه تعب و مشقّت در اقدام به آن بيشتر باشد » . چه منافات است ميان مفاد حديث اول كه : نماز افضل اعمال است ، و مفاد حديث ثانى كه : افضل الاعمال احمزها ، زيرا كه بنا بر اين حديث لازم مىآيد كه افضل اعمال حجّ و جهاد باشد ، چه ظاهر است كه مشقّت حج و جهاد بيشتر از مشقّت نماز است . و بسا باشد كه در دفع اين تنافى و اشكال به اين وجه جواب گفته شود كه مراد از قول حضرت كه افضل الاعمال احمزها آن باشد كه هر عملى را كه ممكن باشد كه به انحاى مختلف بجاى آورند بهترين آنها نحوى است كه تحمّل مشقّت و تعب در آن بيشتر باشد ، مثل آنكه روزه‌اى كه در ايّام تابستان و بلاد گرمسير داشته شود افضل است از روزه‌اى كه در ايّام زمستان و در بلاد سردسير بدارند . و همچنين وضوئى كه در ايّام زمستان ساخته شود بهتر است از وضوئى كه در ايّام تابستان سازند . و همچنين زكات و تصدّقات كه در وقت گرانى غلّه يا در حال نادارى داده شود بهتر است از زكات و تصدّقاتى كه در وقت ارزانى و در حال توانگرى بدهند . پس به اين توجيه تنافى ميان حديثين مذكورين نخواهد بود . و به همين توجيه نيز جمع حاصل شود و منافات بر طرف گردد ميان اين حديث كه افضل الاعمال احمزها ، و ميان حديث : نيّة المؤمن خير من عمله ، چه نيّت نيز بر انحاى مختلف مىتواند بود كه واقع شود ، و هيچ شك نيست كه نيّتى كه مقرون به اخلاص صرف باشد نهايت مشقّت خواهد داشت و ثواب آن بيشتر خواهد بود از بعض نيّتها كه بر آن وجه نباشد . پس منافات ميان حديثين مذكورين نباشد بلكه مؤكّد و مقرّر يك ديگر باشند . و بعضى از علما جمع ميان اين دو حديث را به توجيهات ديگر كرده‌اند كه ما آن توجيهات را در شرح حديث سابع و ثلاثين از كتاب « اربعين » ذكر كرده‌ايم ، اگر اطّلاع مطلوب باشد رجوع به كتاب مذكور بايد نمود - و اللَّه الموفّق .