6 - وقعه الجمل - كتاب حاضر - كه در منابع زندگى نامه سيد ضامن از آن ياد نشده است و نسخه منحصر به فرد آن توسط مركز احياء الميراث الاسلامى در اختيار محقق كتاب قرار گرفته است . اين كتاب در عين اختصار و كوچكى از كتابهاى مفيدى - و معدود كتابهاى باز مانده‌اى - است كه درباره جنگ جمل نوشته شده است . شكى نيست كه حادثه جمل از مهمترين وقايع تاريخ صدر اسلام است و روشنگر بسيارى از مسائل و مشكلات پديد آمده در اين دوره كه زائيده تجمع سقيفه بنى ساعده بودند . واقعه جمل چهره حقيقى كسانى را كه تحت عنوان صحابى رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلم و جاهت و قداستى كسب كرده بودند و بدين جهت مقام و منزلتى براى خود قايل بودند ، نشان داد و ماهيت درونى ايشان را آشكار ساخت . و نيز از دسيسه‌هاى منافقان و حزب قريش كه هيچگاه به دعوت رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلم ايمان راستين نياوردند و همواره در صدد تهى ساختن كينه‌هاى خويش نسبت به پيامبر و خاندانش بودند - چنان كه رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلم به آن هشدار داده بود - پرده برداشت و نيت‌هاى پليدشان را روشن نمود . و همين طور شخصيت واقعى صاحب جمل را كه تحت نام امّ المؤمنين و محبوبه رسول خدا قداست و حرمتى دروغين براى خود فراهم ساخته بود ، و نيز پيامدهاى اسف بار عملكرد او در اين واقعه را كه بى شك سهم بسزايى در انحراف مسير تاريخ اسلام داشت ، نمايان ساخت . بدين گونه ، اهميت واقعه جمل تاريخ نويسان را وا داشت تا از همان اوان نگارش تاريخ اسلام به اين حادثه مهم تاريخى توجه نشان دهند و علاوه بر ذكر وقايع جمل در كتابهاى تاريخى عمومى اسلامى چون تاريخ يعقوبى ، مسعودى و طبرى و . . . كتابهايى بطور اختصاصى در اين موضوع بنويسند كه نخستين نمونه‌هاى آن در قرن دوم هجرى به رشته تحرير در آمدند و دامنه آن تا قرن پنجم و پس از آن امتداد يافت . اين آثار كه به طور عمده به قلم نويسندگان شيعى يا با تمايلات شيعى به نگارش در آمدند به قرار زيرند :