الشهيد الثاني (مترجم: جناتى شاهرودى)
98
مسكن الفؤاد (آرام بخش دل داغديدگان) (فارسى)
زيرا اين عمل را براى خدا انجام ندادهاند كه سزاوار ثواب گردند ، فقط اين عمل را به خاطر مردم انجام داده بلكه در حقيقت اين نوع صبر رياى محض است و آنچه كه در روايات در مورد ريا وارد شده است در اين مورد مصداق دارد ، گرچه اين حالت ظاهرى از جزع و فزع بهتر است يعنى با اين كه اين گونه صبر ريا است و مذموم ولى داد و فرياد از اين بدتر است زيرا بشر زود از اخلاق و روش نيك و زشت همنشينان و افراد جامعه خود خو مىگيرد و تحت تاثير واقع مىگردد . در اين صورت اگر شخص عامى كه ظاهرش صبور و باطنش ناراحت است جزع و فزع و داد و فرياد و بىتابى كند اين عمل در ميان مردم شيوع پيدا مىكند . ولى اگر ظاهرا خود را به صورت صابران نشان دهد و مردم حالت او را ببينند متمايل به اخلاق او مىگردند ؛ چه بسا همين باعث كمال آنها مىگردد . بنا بر اين صبر عامى با اين كه ريا است از بىصبرى و بىتابى بهتر است چون اين حالت او براى نظام نوع مفيد است گرچه براى خودش فايدهاى نداشته باشد نتيجتا صبر به طور مطلق شامل قسم دوم مىشود ( زيرا همانطور كه گفته شد قسم اول در حقيقت صبر نيست بلكه رياست و قسم سوم هم رضاست قسم دوم نيز صبر زاهدان و پرهيزكاران است ) . اوصاف صابرين در قرآن بدان كه خداوند سبحان در قرآن كريم صابرين را به اوصاف زياد توصيف نموده و متجاوز از هفتاد جاى قرآن از آنها ياد كرده و اكثر