الشهيد الثاني (مترجم: جناتى شاهرودى)

87

مسكن الفؤاد (آرام بخش دل داغديدگان) (فارسى)

زيرا فرزندم مرد و مرا تنها گذاشت و من پيرزن رقوب و نازا هستم . حضرت به آن زن فرمود : تو رقوب نيستى بلكه رقوب آن زنى است كه بميرد و پيش فرستاده نداشته باشد و مردم هم قدرت اين كه پيش فرستاده خود را به او بدهند ندارند . پس چنين زن رقوب است نه تو كه از پيش فرستاده دارى . » تمام احاديثى كه در اين باب ذكر شد از اصول مستند نقل شده است و ما جهت اختصار اصل و سند آنها را ذكر نكرديم ، زيرا خداوند سبحانه به فضل و رحمت خويش به كسى كه خبرى به او برسد و به آن عمل نمايد وعده ثواب داده است و لو اين كه آن خبر صحيح و مطابق با واقع نباشد و در اين زمينه احاديث زيادى از طريق شيعه و سنى وارد شده است . « 1 »

--> ( 1 ) مرحوم كلينى در كتاب اصول كافى بابى در اين زمينه تحت عنوان « من بلغه ثواب من اللَّه على عمل » ذكر نموده است و در آن باب دو روايت از امام صادق عليه السّلام نقل نموده است . 1 - عن ابى عبد اللَّه عليه و السّلام قال : من سمع شيئا من الثّواب على شىء فصنعه كان له ، و ان لم يكن على ما بلغه . الكافى ، ج 2 ، ص 87 . امام صادق عليه السّلام فرمود : كسى كه بشنود كارى ثواب دارد و آن كار را انجام دهد آن ثواب را مىبرد و اگر چه آنچه را كه شنيده واقعيت نداشته باشد . 2 - عن محمّد بن مروان قال : سمعت ابا جعفر عليه السّلام يقول : من بلغه ثواب من اللَّه على عمل فعمل ذلك العمل التماس ذلك الثواب ، اوتيه ، و ان لم يكن الحديث كما بلغه . الكافى ، ج 2 ، ص 87 . محمد بن مروان مىگويد از امام صادق شنيدم كه مىفرمود : به هر كس خبرى رسيد كه مثلا فلان عمل در نزد خدا ثوابى دارد و او آن عمل را به اميد آن ثواب انجام دهد آن پاداش به او داده مىشود اگر چه ان خبر صحت نداشته باشد . مضمون اين دو روايت ، روايات ديگرى هم وارد شده به حد استفاضه رسيده است . و مرحوم مجلسى برخى از آنها را در مرآت العقول ذكر مىكند . اين روايات به اخبار من بلغ معروف است و نتيجه و مضمون آنها به تسامح در ادله سنن مشهور گشته است ، و حاصل اين روايات اين است كه : چنانچه مسلمانى بشنود يا در كتابى ببيند كه اگر كسى مثلا چنين نمازى را بخواند ، چنان پاداشى در دنيا يا در آخرت به او داده مىشود ، پس اگر او آن نماز را گزارد ، خدا آن پاداش را به او مىدهد . اگر چه واقع و حقيقت چنان نباشد و آن گوينده و صاحب آن كتاب دروغى جعل كرده و يا اشتباه كرده باشد ، زيرا كرم و فضل خدا زياد است و به خود اجازه نمىدهد كه چون بنده‌اى به او حسن ظن پيدا كرد و اميدوار شد نااميدش كند . از اين رو فقها و دانشمندان اسلامى گفته‌اند : در باره مستحبات لازم نيست كه هميشه دنبال خبرى صحيح و موثق بگرديم ، بلكه به اخبار ضعيف و مجهول در اين باره مىتوان استناد كرد ، به خلاف واجبات و محرمات كه جز با خبر صحيح و موثق ثابت نگردد « شرح اصول كافى آقاى مصطفوى ج 3 ص 139 »