الحسن بن محمد الديلمي (مترجم :مسترحمى)
143
إرشاد القلوب (فارسى)
و خوشنود هستم . و منقولست كه مردى از حضرت صادق عليه السّلام پرسيد يا بن رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم تدبير و تبذير و تقتير چيست ؟ فرمود : تبذير آنست كه تمامى اموال خود را صدقه دهى ، و تدبير آنست كه بعضى از آن را تصدق كنى ، و تقتير آنست كه از اموال خود هيچ صدقه ندهى ، عرضكرد : زياده از اين بفرمائيد ؟ آن حضرت ( براى آنكه عملا مطلب را به او بفهماند ) مشتى خاك از زمين برداشت و سپس انگشتان خود را باز كرد و دست را سرازير نمود بطورى كه تمامى خاكها روى زمين ريخته شد ، فرمود : اين تبذير است ، و بعد مشتى ديگر برداشت و فقط انگشتان را مقدارى باز كرد كه قسمتى از خاكها ريخته شد ، فرمود : اين تدبير است ، و بار ديگر مشتى برداشت و كف دست و انگشتان را محكم گرفت كه هيچ از آن نريخت و فرمود : اين تقتير است . و فرمود : مؤمن كسى است كه انفاق كند از مال خود و از مال ديگران پرهيز داشته باشد . و فرمود : سخاوت نام درختى است در بهشت كه روز قيامت سخاوتمندان را ببهشت مىرساند ، و بخل درختى است در آتش كه بخيلان را در قيامت بوسيله شاخههاى خود بجهنم مياندازد . و فرمود : ديدم بدرب بهشت نوشته بود كه تو حرامى بر هر بخيل و رياكار و عاق ( پيغمبر و امام و استاد و پدر و مادر و اولاد ) و سخن چين .