كرده باشند . مرحوم مامقانى در تنقيح المقال كه به اين تناقض برخورده گويد شهيد نسبت او را بويهى نوشته زيرا كه وى از آل بويه بوده است ممكنست اينكه او را از فرزندان بابويه دانسته‌اند اشتباه باشد يا اينكه مراد شهيد از بويهى نسبت ببابويه باشد زيرا كه بابويه مركب از دو كلمهء باب و ويه است و حذف جزء اول در نسبت جايز و متعارفست . اين تحقيق مرحوم مامقانى شگفت مىنمايد و گمان ندارم هرگز « بابويه » را تخفيف داده و « بويه » گفته باشند زيرا كه « بابويه » و « بويه » دو نام جداگانه است كه هر دو در ايران معمول بوده و بابويه حتما از باب بمعنى پدر مشتق شده و بويه تا جايى كه ما خبر داريم ناميست كه تنها در ميان ديلميان رايج بوده و نياى خاندان آل بويه كه مردى ديلمى بوده است اين نام را داشته و در كتابهاى قديم « بوى » هم نوشته‌اند . چنان مىنمايد كه درست‌ترين توجيه اين باشد كه در اصل نسخه‌اى كه شهيد ذكر مشايخ خود را كرده نسبت وى « بابويهى » بوده و در كتابت و نسخه بردارى تحريف كرده و « بويهى » نوشته‌اند . در هر صورت قطب الدين رازى از بزرگان دانشمندان زمان خود بوده و چندين كتاب معتبر بسيار معروف ازو مانده است از آن جمله همان حواشى بر قواعد الاحكام علامه و كتاب المحاكمات و رسالة في تحقيق الكليات و شرح مطالع و شرح شمسيه . بابويه در نامهاى ايرانى پيش از اسلام در دورهء ساسانيان نيز معمول بوده است « 1 » و حتى در نامهاى جغرافيايى و البته بتبعيت از نامهاى اشخاص به كار رفته و از آن جمله محلى بوده است در قم « 2 » و اينك در ناحيهء جيرفت در كرمان دو روستا نزديك يك ديگر هست كه يكى را « باغ بابويهء عليا » و ديگرى را « باغ بابويهء سفلى » گويند . « 3 » نامهاى مختوم به « اويه » چه در دورهء پيش از اسلام و چه در دوره‌هاى اسلامى در تسميهء اشخاص و اماكن بسيار معمول بوده و من مشغول تهيهء رسالهء خاصى درين زمينه هستم و در آن رساله تاكنون 483 نام شخص يا مكان را گرد آورده‌ام . در دورهء پيش از اسلام البته اين نامها از الفاظ فارسى ساخته شده مانند « شيرويه » و « ماهويه » و در دورهء اسلامى از اعلام تازى هم كلماتى ساخته‌اند مانند حمدويه و زيدويه و فضلويه و حتى از نامهاى درازتر سه يا چهار حرف را گرفته و از آن نامى بدين سياق ساخته‌اند مانند حمويه از احمد و محمويه از محمد و شعبويه از شعيب و حيويه از يحيى و زكرويه از زكريا و علويه از على و حسنويه از حسن و گاهى هم كاف تصغير فارسى را بر نام تازى افزوده و از آن ساخته‌اند مانند حسنكويه از حسنك و حسكويه از همان كلمه و علكويه از عليك و على و عبدكويه از عبدك و نظاير آن . برخى ازين نامها كه تازيان بسيار به آن مأنوس شده‌اند مانند مسكويه و بويه و بابويه و سيبويه و نفطويه و درستويه و كاكويه و خالويه و قولويه و ماجيلويه جزء آخر آن را كه الحاقيست بفتح واو و سكون ياء و هاى اشباع‌شدهء جلى تلفظ كرده‌اند چنان كه اينك « ابن بابويه » را

--> ( 1 ) . 55 . p NAMENBUCH IRANISCHES - JUSTI ( 2 ) تاريخ قم چاپ طهران ص 54 ( 3 ) اسامى دهات كشور - ص 383