كه تغيير و تبديل در آن راه ندارد ، و در آنچه غير آن بوده بر آن ، استثنا فرمود » ( يعنى : فرمود كه : اگر خواسته باشم چنين خواهد بود ، و اگر نخواهم تغيير مىدهم ) . 383 / 16 . على بن ابراهيم ، از پدرش ، از رَيّان بن صَلت روايت كرده است كه گفت : شنيدم از امام رضا عليه السلام كه مىفرمود : « خدا هرگز پيغمبرى را مبعوث نگردانيد ، مگر با تحريم شراب ( كه آن را حرام داند ) و با اقرار به بداء از براى خدا » . 384 / 17 . حسين بن محمد ، از مُعلّى بن محمد روايت كرده است كه از امام على نقى عليه السلام سؤال شد كه علم خدا چگونه است ؟ حضرت فرمود كه : « دانست و خواست و اراده نمود ، و تقدير كرد و اندازه فرمود ( كه طول و عرض و عمق و باقى مشخصات آن مقدّر را معيّن گردانيد ) ، و حكم فرمود به وجود ، و امضاى حكم خويش نمود ( كه آن را نافذ و جارى ساخت ) ، پس امضا فرمود آنچه را حكم فرموده بود ، و حكم كرد به آنچه تقدير كرده بود ، و تقدير نمود آنچه را كه اراده نموده بود ، و همچنين اراده نمود آنچه را كه خواسته بود . پس به سبب علم آن جناب ، مشيت و خواست تحقق يافت ، و به مشيت او ، اراده به هم رسيد و به اراده‌اش تقدير موجود شد ، و به تقدير وى ، قضا حادث گرديد ، و به قضايى كه فرمود ، امضا به عمل آمد ، و علم بر مشيت پيشى دارد ، و مشيت در مرتبهء دوم و اراده در مرتبهء سوم است ، و تقدير واقع مىشود بر آن قضا كه با امضا باشد . پس از براى خدا - تبارك و تعالى - بداء جايز است و آنچه دانسته در هر زمان كه خواسته باشد ، و در آنچه اراده فرموده به جهت تقدير فرمودن چيزها . پس چون قضايى كه با امضاست واقع شود ، بدائى بعد از آن نباشد . پس علم تعلق به معلوم مىگيرد ، پيش از بودن آن ، و مشيت تعلق دارد به آنچه ايجاد آن را خواسته ، پيش از وجود آن در خارج ، و اراده متعلق است به مراد ، پيش از قيام و بر پاشدنش در آن و تقدير اين معلومات پيش از آن است كه بعضى از آنها از بعضى جدا شود ، يا پاره‌اى از آنها به پاره‌اى پيوند شود و بچسبد در خارج و در وقتى از اوقات » . ( مثال آنچه حضرت فرموده ، چون بلندى آسمان ، و پستى زمين ، و قرار دادن بعضى چيزها در زمانى و بعضى از آن در زمان ديگر ، و اتصال بعضى از اجسام به بعضى ، و ايجاد چيزهاى بسيار در يك زمان ) و حضرت فرمود : « قضايى كه با امضا باشد ، محكم و در هم بافته است ( كه تغيير و تبديل در آن نمىشود ، از هر چه باشد ) از مفعولات و معمولات محكمه كه