از ثَعلبه ، از حُمران كه گفت : از امام جعفر صادق عليه السلام سؤال كردم از تفسير قول خداى تعالى : « وَ رُوحٌ مِنْهُ » « 1 » ، يعنى : « جز اين نيست كه عيسى ، پسر مريم فرستادهء خدا و كلمهء اوست كه خداوند آن را به سوى مريم افكند » ( يعنى كه او را به كلمهء كُن موجود فرمود بى پدر و ديگر ، عيسى روحى است از حق تعالى ) حضرت فرمود كه : « آن روحى است مخلوق كه خدا آن را آفريد و در آدم و عيسى عليهما السلام قرار داد » . 348 / 3 . محمد بن يحيى ، از احمد بن محمد ، از محمد بن خالد ، از قاسم بن عُروه ، از عبدالحميد طائى ، از محمد بن مسلم روايت كرده است كه گفت : از امام جعفر صادق عليه السلام سؤال كردم از قول خداى عزّوجلّ : « وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي » « 2 » كه اين دميدن به چه وضع بود ؟ حضرت فرمود كه : « روح متحرك است ؛ چون باد و آن را روح ناميده‌اند ؛ زيرا كه نام آن از ريح كه به معنى باد است ، مشتق شده و از اين ماده بيرون آمده ( چه وسط ريح نيز واو بوده و به جهت اعلال صرفى به يا مبدل شده ) و اين روح را موافق لفظ ريح ، يا از آن بيرون آورده ؛ زيرا كه روح‌ها با ريح مجانست دارند و هر دو ، از يك جنس‌اند ( چه روح آدم در سرعت حركت در جميع بدن و جريان آثار آن در اندرون همهء اعضا و اضلاع آن ، چون جريان باد است در اجزاى عالم ) . و خدا روح آدم را به خويش نسبت داده ؛ زيرا كه آن را بر سائر روح‌ها برگزيده ، چنانچه در باب خانه‌اى از خانه‌ها كه خانهء كعبه است ، فرموده كه : خانهء من « 3 » و در باب رسولى از رسولان خود كه ابراهيم عليه السلام است فرموده كه : خليل من « 4 » ( و خليل كسى است كه او را به دوستى مخصوص ساخته باشى ) . و امثال اينها از آنچه خدا به خويش نسبت داده از مخلوقات ، و همهء اينها مخلوق‌اند كه خدا ايشان را آفريده و ساخته ، و از سر نو پديد آورده ، و ايشان را تربيت فرموده و مىفرمايد : و تدبير ايشان و امور ايشان را چنانچه بايد و شايد ، به عمل آورده و مىآورد » . 349 / 4 . چند نفر از اصحاب ما روايت كرده‌اند از احمد بن محمد بن خالد ، از پدرش ، از عبداللَّه بن بحر ، از ابو ايّوب خرّاز ، از محمد بن مسلم كه گفت : از امام محمد باقر عليه السلام سؤال كردم از آنچه سنيان روايت مىكنند كه خدا ، آدم را بر صورت خويش آفريد . حضرت فرمود

--> ( 1 ) . نساء ، 171 . ( 2 ) . حجر ، 29 . ( 3 ) . بقره ، 125 ؛ حج ، 26 . ( 4 ) . اشاره به آيهء 125 سورهء نساء است « وَاتَّخَذَ اللَّهُ إِبْرَ هِيمَ خَلِيلًا » .