الشيخ الكليني (مترجم: اردكانى )
403
تحفة الأولياء (ترجمه أصول كافى) (فارسى)
باشد و همه چيزها از براى او برابر است از روى علم و قدرت و پادشاهى و احاطت » ( و در اين ، تنبيه است كه خدا را مكانى نيست ؛ چه اگر مكانى مىبود ، همهء مكانها در بر او برابر نبود ) . و از او - / يعنى از على بن محمد - / از محمد بن جعفر كوفى ، از محمد بن عيسى مثل اين روايت است . در بيان فرمودهء خداى تعالى : « ما يَكُونُ مِنْ نَجْوى ثَلاثَةٍ إِلَّا هُوَ رابِعُهُمْ » « 1 » . 332 / 5 . از او - يعنى از كلينى رضى الله عنه - [ از ] چند نفر از اصحاب ما ، از احمد بن محمد بن خالد ، از يعقوب بن يزيد ، از ابن ابى عُمير ، از ابن اذينه ، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت است در فرمودهء خداى تعالى : « ما يَكُونُ مِنْ نَجْوى ثَلاثَةٍ إِلَّا هُوَ رابِعُهُمْ وَ لا خَمْسَةٍ إِلَّا هُوَ سادِسُهُمْ » « 2 » ، يعنى : « نمىباشد و واقع نمىشود از راز گفتن سه كس ، مگر اينكه خدا چهارم ايشان است ، و نه راز گفتن پنج كس ، مگر آنكه او ششم ايشان است » ، ( و نه پستتر و كمتر از اينكه دو باشد ، يا چهار ، و نه بيشتر از اينكه شش است تا آنچه نهايت ندارد ، مگر آنكه او با ايشان است ، در هر جا كه باشند ؛ از اقطار آسمانها و نواحى زمين ) . كه حضرت فرمود : « خدا يكى است و يگانه ( كه شريك و نظير ندارد ) واحدي الذات است ( كه جزء مادى و صورى ندارد ؛ نه در ذهن و نه در خارج ) و از خلق خود جدا است ( كه در ميانهء او و ايشان مباينت است ) و به همين ، خويش را وصف نموده ( چه در بسيارى از مواضع قرآن فرموده كه : چيزى مانند او نيست ) ، و خدا به هر چيز احاطه دارد ، و به طور اطلاع بر وجه استعلا و احاطه و قدرت : « لا يَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقالُ ذَرَّةٍ فِي السَّماواتِ وَ لا فِي الْأَرْضِ وَ لا أَصْغَرُ مِنْ ذلِكَ وَ لا أَكْبَرُ » « 3 » ، يعنى : « دور شود و پوشيده نگردد از او هم سنگ مورچهء خُرد ، يا به وزن ذرهاى از ذرات هوا در آسمانها ، و نه در زمين ، و نه خُردتر از آن ، و نه بزرگتر از اين » ، و ليكن به طور احاطه و علم ( يعنى : علم آن جناب رفيق آنها است و محيط و مطلع بر ايشان ) ، نه به اعتبار و ذات مقدس ؛ زيرا كه مكانها به اندازه در مىآيند ، و حدود چهارگانه گرداگرد آن را فرا مىگيرد » . ( و مراد از حدود چهارگانه ، جهات ششگانه است كه عبارت است از بالا و زير و راست
--> ( 1 ) . مجادله ، 7 . ( 2 ) . مجادله ، 7 . ( 3 ) . سبأ ، 3 .