حركت قسرى و جبرى باشد ) ، يا چيزى كه به واسطهء آن متحرك شود ( اگر حركت ، حركت ارادى و طبعى باشد ) . پس هر كه اين گمان‌ها به خداى تعالى مىبرد ، هلاك مىشود . پس بپرهيزيد در باب صفات خدا از اين‌كه بايستيد بر حد و اندازه‌اى كه از براى او قرار مىدهيد . آيا او را به اندازه در مىآوريد به نقصان ، يا زيادتى ، يا تحريك غير كه او را حركت دهد ، يا خود حركت كند ، يا به زوال و نيستى ، يا فرود آمدن ، يا برپا شدن ، يا نشستن ؟ و خداى تعالى جليل و عزيزتر است از وصف آنها كه او را وصف مىكنند ، و از نعت آنها كه نعت او مىگويند ، و از توهم آنها كه در باب او توهم مىنمايند « وَ تَوَكَّلْ عَلَى الْعَزِيزِ الرَّحِيمِ * الَّذِي يَراكَ حِينَ تَقُومُ * وَ تَقَلُّبَكَ فِي السَّاجِدِينَ » « 1 » ، يعنى : و توكل نما بر خداوند غالب مهربانى كه تو را مىبيند در هنگامى كه بر مىخيزى ، و مىبيند كه گرديدن تو را در ميان نماز گزارندگان » ( يا در صلب خدا پرستان ) . 329 / 2 . از او روايت است و آن را مرفوع ساخته ، از حسن بن راشد ، از يعقوب بن جعفر ، از امام موسى كاظم عليه السلام كه آن حضرت فرمود : « نمىگويم كه خدا قائم است ( به معنى متعارف كه ايستادن بر ساق پا باشد ، تا لازم آيد ) كه او را از مكانى كه دارد ، زائل كرده باشم ( يا آن جناب را از مرتبه و درجهء الوهيت انداخته باشم ) ، و او را وصف و اندازه نمىكنم به مكانى كه در آن قرار و استقرار داشته باشد ، و نه به اين‌كه متحرك مىشود در چيزى از اركان و جوارح ( چون ذات و چشم و دست و امثال آن ، يا اعضاى باطن و ظاهر ) ، و نه به لفظى كه از شكاف دهان بيرون آمده باشد ، و ليكن مىگويم چنانچه خداى تبارك و تعالى فرموده است كه : « كُنْ فَيَكُونُ » « 2 » ، يعنى : « باش ! پس مىباشد » ، به مشيت و خواست او ، بى آن‌كه در نفس ترددى به هم رسد ، در حالتى كه پناه نيازمندان و تنها است ، و احتياج ندارد به شريكى كه ملك و مملكت او را به خاطرش آورد ، و نه آن‌كه درهاى علم خود را از برايش بگشايد » . 330 / 3 . و از او ( يعنى كلينى ، رضى اللَّه . اگر اين سخن از شاگردهاى او باشد و اگر نه ، بايد ما بعد آن ، بدل يا بيان باشد ، يعنى : ) از محمد بن ابى عبداللَّه ، از محمد بن اسماعيل ، از داود بن عبداللَّه ، از عمرو بن محمد ، از عيسى بن يونس كه روايت است گفت : ابن ابى العوجاء به خدمت امام جعفر صادق عليه السلام عرض كرد در بعضى از آنچه به آن حضرت در آن گفت شنود

--> ( 1 ) . شعرا ، 217 - 219 . ( 2 ) . بقره ، 117 .