تعظيم نكردند ؛ چنانچه سزاى تعظيم اوست و او را نشناختند ؛ چنانچه حق شناخت او باشد ) . پس وصف نمىشود به قدر و اندازه ، مگر آن‌كه از آن بزرگ‌تر است » . 284 / 12 . على بن محمد ، از سهل بن زياد - يا از غير او - از محمد بن سليمان ، از على بن ابراهيم ، از عبداللَّه بن سِنان ، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه گفت : آن حضرت فرمود كه : « خدا بزرگ و بلند مرتبه است و بندگان نمىتوانند كه او را وصف نمايند و به كُنه عظمت و بزرگى او نمىرسند « لا تُدْرِكُهُ الْأَبْصارُ وَ هُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصارَ وَ هُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ » « 1 » . و به چون و كجا و اينجا ، يا آنجا ، پاكى او را وصف نمىتوان كرد ؛ كه كسى بگويد كه آن جناب چون است ؟ يا در كجا مىباشد ؟ يا در مكان مخصوصى است ؟ يا در چه زمان بوده ؟ و چگونه او را به چون ، وصف كنم و حال آن‌كه او همان است كه حقيقت چون را موجود فرموده ، تا آن‌كه چون ، چون شده . پس چون را ، با آن چون كه از براى ما چون نموده ، شناختم . يا چگونه او را به كجا وصف نمايم و حال آن‌كه او همان است كه حقيقت كجا را وجود داده ، تا آن‌كه كجا ، كجا شده . پس كجا را با آن كجا كه از براى ما كجا نموده ، شناختم . يا چگونه او را به حيثيت وصف كنم ، حال آن‌كه او همان است كه حقيقت حيثيت را به وجود آورده تا آن‌كه حيثيت ، حيثيت شده . پس حيثيت را با آن‌كه از حيثيت براى ما حيثيت نموده ، شناختم . پس خداى تبارك و تعالى ، در هر مكانى داخل و از هر چيزى بيرون است ؛ « لا تُدْرِكُهُ الْأَبْصارُ وَ هُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصارَ » . و نيست خدايى مگر او كه برتر است از حد وهم ، يا متعالى از امثال و اشباه . و اوست رسنده به دقايق اشيا كه به اسرار همهء خلائق آگاه است . و داناست به تدبير و مصلحت ايشان و همهء كردار و گفتار ايشان را مىداند » . باب در بيان نهى از جسم و صورت 11 . باب در بيان نهى از جسم و صورت 285 / 1 . احمد بن ادريس ، از محمد بن عبدالجبّار ، از صفوان بن يحيى ، از على بن ابى حمزه روايت كرده است كه گفت : به خدمت امام جعفر صادق عليه السلام عرض كردم كه از هشام بن حكم شنيدم كه از شما روايت مىكرد كه : خدا جسمى است توپر ( كه ميان ندارد ) ، و نورانى است ، و معرفتش بديهى است ( كه احتياج به نظر و استدلال ندارد ) . و خدا به آن منت مىگذارد بر هر كه مىخواهد از خلق خويش . حضرت فرمود كه : « پاك و منزه است آن‌كه

--> ( 1 ) . انعام ، 103 .