ضد آن معارضه كردن با كسى و غلبه كردن بر او به بسيارى ؛ و حكمت و راست گفتارى و درست‌كردارى ، و ضد آن آنچه نفس خواهش داشته باشد ؛ و وقار و آرامى و ضد آن سبكى ؛ و سعادت و نيك‌بختى ، و ضد آن شقاوت و بدبختى ؛ و توبه و بازگشت از گناهان ؛ و ضد آن بر معصيت ايستادن و پيوسته بر گناه بودن ؛ و طلب آمرزش نمودن ، و ضد آن فريفته شدن ؛ و محافظت و نگهبانى ، و ضد آن خوار داشتن و سستى ورزيدن ؛ و دعا كردن و خدا را خواندن ، و ضد آن ننگ و عار داشتن ؛ و نشاط و خرمى و شادمانى ، و ضد آن كاهلى و كسالت ؛ و شادى ، و ضد آن اندوه ؛ و الفت و آميزش ، و ضد آن جدايى ؛ و سخاوت ، و ضد آن بخل است . و همهء اين خصلت‌ها ، از لشكران عقل به هم جمع نمىشوند ، مگر در پيغمبر يا وصى پيغمبر ، يا مؤمنى كه خدا دل او را امتحان كرده و نيك آزموده ، يا آن را شناخته باشد از براى ايمان ، و اما باقى مردمان از دوستان ما كه يكى از ايشان خالى نمىباشد از اين‌كه بعضى از اين لشكران در او باشد ، تا آن‌كه كامل گردد و از لشكران جهل پاك و پاكيزه شود ، پس در اين هنگام در درجه بلندتر ، با پيغمبران و اوصياى ايشان خواهد بود . و به اين نمىتوان رسيد ، مگر به شناختن عقل و لشكران او و دورى كردن از جهل و لشكران او . خدا ما و شما را از براى فرمان‌بردارى و خشنودى خويش توفيق دهد » . 15 / 15 . گروهى از اصحاب ما روايت كرده‌اند از احمد بن محمد بن عيسى ، از حسن بن على بن فضّال ، از بعضى از اصحاب ما ، از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام كه آن حضرت فرمود كه : « رسول خدا ، هرگز با بندگان خدا به كُنه و پايان عقل خويش سخن نگفت » . و فرمود كه : « رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : به درستى كه ما گروه پيغمبران ، مأمور شده‌ايم كه با مردمان سخن كنيم بر اندازهء عقل ايشان » . 16 / 16 . على بن محمد ، از سهل بن زياد ، از نوفلى ، از سَكونى ، از امام جعفر صادق از پدرش عليهما السلام روايت كرده است كه آن حضرت فرمود : « امير المؤمنين عليه السلام فرمود كه : اميدها ، دل‌هاى جاهلان را از جا به در مىآورد و آرزوها آن را به گرو مىستاند و فريب‌ها آن را به ريسمان‌ها مىبندد » ( بنابر بعضى از نسخه‌هاى كافى ، معنى اين است كه آن را مضطرب مىسازد ) . 17 / 17 . على بن ابراهيم ، از پدرش ، از جعفر بن محمد اشعرى ، از عبيداللَّه دهقان ، از دُرست ، از ابراهيم بن عبدالحميد روايت كرده است كه گفت : امام جعفر صادق عليه السلام فرمود كه :