خليفه و جانشين خدا كسى است كه همهء مراحل وجودى را از نازل‌ترين تا عالىترينش طى كرده و از نظر معرفتى همهء مراتب معرفتى را دارا باشد . خليفة اللّه كسى است كه علم الكتاب نزد اوست و به كتاب مكنون نه تنها دسترسى ، بلكه مسّ كرده و جزء وجودى او شده باشد و در حركت جوهرى هم قواى ادراكى و هم قواى تحريكى او به اعتدال كامل رسيده ، خوش فهم و نيكوكار باشد و در علم و عمل سرآمد هستى و كائنات گردد ، ملكات فاضله‌اى چون سخاوت ، قناعت ، عفت ، شجاعت ، جود و بخشش را از حق تحصيل كرده ، در حكمت الهى و عرفان عملى به اوج رسيده و مظهر همهء اسماى حسناى الهى باشد . خليفة اللّه ، كسى است كه هر زمان به اسمى از اسماى الهى كه مناسب همان زمان است ظهور كند و آن را در جاى خود به كار گيرد و حق هر اسمى را ادا نمايد و دولت هر نامى را برقرار دارد و نگذارد كه نامى بىظهور و بىمظهر بماند . مظهريت خليفة اللّه در زمانى كامل است كه مظهريتش نسبت به همهء اسماى حسناى الهى همتا و همسان باشد و خود در هستهء مركزى آن قرار گيرد و اختلاف موضعى آنها را بر طرف كند . او بايد از نظر وجود شناختى و معرفت شناختى برتر و فراتر از مقام احسان بلكه در مقام ايقان و برتر از آن باشد . او در جهت معرفتى و عملى چنان شناختى دارد و چنان عملى از او ظهور مىكند كه ارتباط با غير حق را قطع مىكند و در عين آنكه توجه به هستى دارد به آن بىاعتناست سپس بر بام كمال الانقطاع برمىآيد و از همه چيز غير دوست بىخبر مىشود و در اين مقام است كه خدا او را به سوى خود مىبرد و به مقام فنا در مىآورد آنگاه در راه خدا جهاد كرده و سير فى