حرّ بن يزيد بدون كوچكترين جسارتى گفت : شما مىتوانيد به من اين جمله را بگوييد ؛ ولى من با نظر به شخصيت شما نمىتوانم چنين جمله را بگويم ؟ اين ادب روحى و اين شخصيت عالى حرّ بن يزيد باعث شد كه در روز خونين دشت نينوا سرانجام حقيقت را تشخيص داده و از پايين‌ترين درجه به بالاترين درجه ترقى كرده و جانب حسين عليه السلام كه جانب حق و حقيقت واللّه است را گرفته و جان خود را در راه او نثار نمايد « 1 » . 62 - اختيار محبوب در سخت‌ترين شرايط « محمّد بن ابى عمير » يكى از برجسته‌ترين افرادى است كه تاريخ نمونه او را كمتر به ياد دارد . كتب رجالى از او مسائل مهمّى نقل كرده‌اند كه در اينجا به ترجمه مقالهء « رجال الكشى » دربارهء او اكتفا مىكنيم : على بن الحسن مىگويد : ابن ابى عمير به خاطر جانب‌دارى از حق گرفتار و به حبس محكوم و از نابسامانى وضع زندان و شكنجه دچار بلاهاى زيادى شد . آنچه داشت به حكم خليفه ستمگر مصادره شد ، از ميان اموال او كتاب‌هاى گرانبهايى كه در حديث تأليف كرده بود نيز به غارت رفت . او نزديك به چهل جلد از نوشته‌هايش را از حفظ داشت كه از بازگوشده‌هاى آن كتب ، تحت عنوان « نوادر » ياد مىشود . فضل بن شاذان كه خود از كم نظيرترين عاشقان بود مىگويد : از محمّد بن ابى عمير نزد حاكم وقت شكايت شد كه او نام تمام شيعيان را در عراق مىداند ، او را گرفتند و گفتند از تشكيلات شيعه پرده‌بردار ، امتناع كرد ، عريانش كردند و او را بين دو درخت آويختند و صد ضربه تازيانه زدند ، فضل مىگويد : ابن ابى عمير گفت : وقتى مرا مىزدند و تازيانه‌ها

--> ( 1 ) - عرفان اسلامى : 1 / 371 .