در اين شب مخوف ، كاتوليك‌هاى فرانسه عزم جزم كردند به زندگى مخالفان خود ( كالوينيزم‌ها ) خاتمه دهند . آنان در اين شب به ناله پيره‌زنان ، گريهء كودكان و استغاثهء مادران گوش نمىدادند ، حكم تكفير و كشتار مخالفان صادر شده بود و انسان وقتى فجايع آن شب را مطالعه مىكند بىاختيار با خود مىگويد : قلب بشر از چه جنون وحشيانه‌اى آكنده است ؟ و اين است ماجراى مخوف در شب بيست و سوّم و بيست و چهارم اوت در عرفه ، روز سن بارتلمى نواى شوم مصيبت از تمام ناقوس‌هاى پاريس طنين افكند ؛ با اين علامت قتل عام هوگنوها كه در خواب غافلگير شده بودند آغاز شد ، جنگ در روزهاى بعد ادامه يافت و به ولايات كشيده شد ، بنا به تخمين معاصران در اين واقعه بيش از سىهزار تن كشته شدند . قتل عام هوگنوها و سوختن خانه‌هاى آن‌ها و غارت اموال سه روز ادامه داشت ، كوچه‌ها از اجساد مردان ، زنان و كودكان پوشيده بود ! ! پاپ رم از شوق به هيجان آمد و دستور داد به شكرانهء پيروزى بر كافران ، رم را آذين بندند و چراغان كنند ! ! « 1 » 103 - عالمان هوىپرست ، اساس حكومت بنىاميه كسى نيست كه بنىاميه را از پليدترين چهره‌هاى ننگين بشرى نداند ؛ كسى نيست كه از جنايات و مظالم اين وحشيان خطرناك خبر نداشته باشد ؛ كسى نيست كه نداند ، بنىاميه مسير قسمت مهمّى از تاريخ حيات بشر را از پاكى به ناپاكى منحرف كردند ؛ كسى نيست كه نداند ، عزيزترين چهره‌هاى پاك تاريخ به دست اين جانيان به فجيع‌ترين وضعى كشته شدند و يا در سياه‌چال‌ها ، از شدت شكنجه و رنج قالب تهى كردند !

--> ( 1 ) - عرفان اسلامى : 2 / 324 .