صالحه از انسانند . اگر حركت قلب ، حركت الهى و فعّاليّت معنوى دل فعّاليّت انسانى باشد ، تمام اعضاى وجود آدمى به متابعت از قلب داراى حركت مثبت و فعّاليّت صحيح خواهند بود . مصرع پر مغز « از كوزه همان برون تراود كه در اوست » و مثل پرمعناى « هر كسى آب قلبش را مىخورد » نشان دهندهء همان واقعيّتى است كه در ابتداى روايت بيان شده است . براى آراستن باطن و پيراستن سرّ ، راهى جز كسب معرفت از طريق معارف الهيه كه در قرآن مجيد و روايات اهل بيت عليهم السلام تجلّى دارد نيست . دقّت در حقايق و توجه به معارف باعث تزكيهء نفس و نورانيّت قلب و در نتيجه : علّت بروز و ظهور اعمال صالحه و اخلاق حسنه است . چه كارستان كه دارى اندرين دل * چه بت‌ها مىنگارى اندرين دل بهار آمد زمان كشت آمد * كه داند تا چه كارى اندرين دل حجاب عزّت ار بستى ز بيرون * به غايت آشكارى اندرين دل در آب و گل فرو شد پاى طالب * سرش را مىبخارى اندرين دل دل از افلاك اگر افزون نبودى * نكردى مه سوارى اندرين دل اگر دل نيستى شهر معظّم * نكردى شهريارى اندرين دل عجايب بيشه‌اى آمد دل از جان * كه تو مير شكارى اندرين دل ز بحر دل هزاران موج خيزد * چو جوهرها به يارى اندرين دل خمش كردم كه در فكرت نگنجد * چو وصف دل شمارى اندرين دل « 1 »