هوا و هوس مانع رسيدن به خدا آرى ، در تاريخ بشر ثابت شده كه تمام سيه روزىها و بدبختىها و شرور و فساد و ظلم و ستم و خيانت‌ها و قتل و غارت‌ها محصول پيروى انسان از هوا و هوس و آرزوهاى دور و دراز بوده است . هوا چشم حق بين را كور و گوش حق شنوا را كر و قلب مطيع را نابود مىكند . كاملان از اولياء و شامخان از عرفا در توضيح آيهء شريفهء : [ لَهُمْ قُلُوبٌ لا يَفْقَهُونَ بِها وَ لَهُمْ أَعْيُنٌ لا يُبْصِرُونَ بِها وَ لَهُمْ آذانٌ لا يَسْمَعُونَ بِها أُولئِكَ كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولئِكَ هُمُ الْغافِلُونَ ] « 1 » . آنان را دل‌هايى است كه به وسيلهء آن [ معارف الهى را ] در نمىيابند ، و چشمانى است كه توسط آن [ حقايق و نشانه‌هاى حق را ] نمىبينند ، و گوش‌هايى است كه به وسيلهء آن [ سخن خدا و پيامبران را ] نمىشنوند ، آنان مانند چهارپايانند بلكه گمراه‌ترند ؛ اينانند كه بىخبر و غافل [ ازمعارف و آيات خداى ] اند . فرموده‌اند : لَيْسَ الْمُرادُ انَّهُمْ لا يُبْصِرُونَ الْمَحْسُوساتِ وَلا يَسْمَعُونَ الْاصْواتِ وَلا يَفْقَهُونَ الْامُورَ الدُّنْيَوِيَّةِ بَلْ وَهُمْ كامِلونَ فى تِلْكَ الْجِهاتِ وَانَّما هُوَ عَدَمُ الْادْراكِ وَالتَّفَقُّهِ وَالْاسْتِماعِ لِمَعالِى الْامُورِ وَمَراتِبِ الْعِرْفانِ . مراد اين نيست كه امور ظاهر و محسوس را نمىبينند و صداهاى ظاهر را نمىشنوند و امور دنيايى و مادى را درك نمىكنند كه در اين جهات مانند همهء

--> ( 1 ) - اعراف ( 7 ) : 179 .