قضاوت امام على عليه السلام در كتاب « الكافى » و « التهذيب » آمده است : مردى بر اميرالمؤمنين عليه السلام وارد شد و چند روزى در ميهمانى آن حضرت بزيست ، پس آن گاه براى محاكمه‌اى كه آن را با اميرالمؤمنين عليه السلام در ميان بنهاده بود در معيّت طرف دعوى به محضر قضا درآمد . حضرت امير عليه السلام چون او را در آن محضر يافت فرمود : آيا براى محاكمه اينجا آمده‌اى ؟ مرد گفت : آرى ، حضرت امير عليه السلام فرمود : هم اكنون از ميهمانى من رخت بردار ؛ زيرا رسول خدا صلى الله عليه و آله از پذيرايى يكى از متخاصمان بدون آن ديگر نهى فرموده است « 1 » : شايد محتاج به توضيح نباشد كه راندن مهمان براى شخص كريم تا چه اندازه دشوار و ناگوار است ، آن هم براى كريمى مانند اميرالمؤمنين عليه السلام كه فرمود : يك صاع طعام پيش برادران نهم دوستر دارم از آن كه بنده‌اى آزاد كنم « 2 » . ولى حرمت عدالت در قضا از نظر اسلام به درجه‌اى از اهميت است كه اميرالمؤمنين عليه السلام با چنين كرم و ميهمان دوستى ، ميهمان خود را چون يكى از دو طرف دعواست از خانهء خويش مىراند ؛ زيرا رعايت تساوى كامل ميان متداعيان از جمله اصولى است كه اميرالمؤمنين عليه السلام در تثبيت و تأكيد آن كوشش فراوان كرده و بارزترين نمونهء آن كوشش ، داستانى است كه ابن ابى الحديد در « شرح نهج البلاغة » اين گونه آورده است :

--> ( 1 ) - الكافى : 7 / 413 ، باب أدب الحكم ، حديث 4 ؛ تهذيب الأحكام : 6 / 226 ، باب 88 ، حديث 4 . ( 2 ) - كيمياى سعادت : 230 ، ركن دوم ، اصل اول .