حىّ ، قيّوم ، مالك ، خالق ، بارى ، مصوّر ، قدير ، محيط ، سميع ، عليم ، بصير ، خبير ، كريم ، حكيم ، عزيز ، غفور ، رحيم ، لطيف . . . خود را همه كاره و مالك پنداشته ، فريفتهء مظاهر شده و به آنچه در دست داريم كه به طور حتم همهء آن‌ها از بين رفتنى است ، مغرور شده و گول مىخوريم و به هر چيزى چشم طمع دوخته براى به دست آوردن و يافتنش دين و دل و جان و نفس و عقل و فطرت را فدا مىكنيم ! ! چون در فضاى فريفته شدن و مغرور شدن و گول خوردن قرار بگيريم ، درهاى رحمت و روزنه‌هاى عنايت به روى ما بسته مىشود و مرگ عقل و روح ما مىرسد و از هويّت و حيثيت ما جز بدنى كه شهوت و شكم بر آن حاكم و غالب است چيزى نمىماند و در پايان اين راه است كه درمىيابيم بود و نبود ما از دست رفته و در درون جز حسرت سخت و در برون جز عذابى دردناك حاصلى از تمام عمر براى ما باقى نمانده است ، آن وقت است كه با كمال ذلت و زارى و خضوع و خشوع و ترس و وحشت از حضرت حق ، مىخواهيم ما را به دنيا بازگرداند تا به تدارك اين همه خسارت برخاسته و به عمل صالح روى آوريم ، در پاسخ ما مىگويند : هرگز كه اين زمان بايد آمادهء ورود به برزخ براى پاسخگويى به جنايات و اشتباهات و غرور و غفلت خود باشى . [ حَتَّى إِذا جاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ رَبِّ ارْجِعُونِ * لَعَلِّي أَعْمَلُ صالِحاً فِيما تَرَكْتُ كَلَّا إِنَّها كَلِمَةٌ هُوَ قائِلُها وَ مِنْ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ ] « 1 » . [ دشمنان حق از دشمنى خود باز نمىايستند ] تا زمانى كه يكى از آنان را مرگ در رسد ، مىگويد : پروردگارا ! مرا [ براى جبران گناهان و تقصيرهايى كه از

--> ( 1 ) - مؤمنون ( 23 ) : 99 - 100 .