شيخ حسين انصاريان
23
عرفان اسلامى ( شرح مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة المنسوب للإمام الصادق ع) (فارسى)
ذيل است : الف : مخاط به طور كلى كه مانند كليهء مخاطهاى بدن از دو طبقهء عمقى كوريون و سطحى « پوششى » تشكيل شده است . ب - غدد ، كه خود به دو نوعند : يكى غدد فوليكولر و ديگر غدد مخاطى . 1 - غدد فوليكولر كه چنان كه در شكل خارجى زبان ذكر شد ، در عقب هشت زبانى قرار گرفته و مجموعشان را لوزهء زبانى مىنامند . 2 - غدد مخاطى كه غدد خوشهاى هستند و مانند ساير غدد خوشهاى دهان مىباشند . روى هم رفته مجموعهء اين غدد شبيه به نعل اسبى است كه قسمت ميانى آن روى ثلث خلفى سطح فوقانى زبان قرار گرفته و شاخههاى اين نعل در امتداد كنارههاى زبان واقع است . انتهاى شاخه در روى سطح تحتانى زبان و مجاور رأس آن مىباشد و بدين ترتيب مىتوان آنها را به سه دسته تقسيم كرد : يكى : دستهء خلفى كه فرد و ميانى است و در عقب هشت زبانى قرار دارد و ديگرى : دستهء طرفى كه به موازات دو كنار زبان از حبههاى كاسهاى شكل تا نوك زبان كشيده شده است ، سوم : دستهء قدامى تحتانى يا دستهء نوك زبان كه در سطح تحتانى اين عضو و در طرفين خط وسط واقع مىباشند . اين دسته را به اسم غدهء بلانده يا غدهء نون نيز مىنامند . ج - جوانههاى ذائقه ، اين جوانهها مخصوص مخاط زباناند و در ضخامت طبقهء پوششى آن قرار گرفته و در حقيقت عضو اصلى ذائقه مىباشند . هر يك از اين جوانهها به شكل بطرىاى است كه ته آن روى كورين قرار گرفته و گلوى آن عموداً از طبقههاى مختلفهء سطحى پوششى عبور نموده و بالاخره ، دهانهء آن در روى سطح آزاد مخاط قرار دارد ، از اين دهانه چندين استطالهء نخى