به نيكويى و عمل به آن مىكشاند . قالَ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله : عَلَى الْعاقِلِ أنْ يَكُونَ لَه ثَلاثُ ساعاتٍ : ساعَةٌ يُناجي فيها رَبَّهُ عَزَّوَجَلَّ ، وَساعَةٌ يُحاسِبُ فيها نَفْسَهُ ، وَساعَةٌ يَتَفَكَّرُ فيما صَنَعَ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ إلَيْهِ وَساعَةٌ يَخْلُو فيها بِحَظِّ نَفْسِهِ مِنَ الْحَلالِ فَإنَّ هذِهِ السّاعَةَ عَوْنٌ لِتِلْكَ السّاعَةُ « 1 » . پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله فرمود : لازم است خردمند را سه ساعت باشد : ساعتى براى مناجات با حضرت پروردگار و ساعتى براى محاسبهء نفس و ساعتى براى انديشيدن در صنع حق و ساعتى براى لذت بردن از حلال كه اين ساعت كمكى براى ساعات ديگر است . قالَ أبو عبدِاللّهِ عليه السلام : الخَيْرُ كُلُّهُ في ثَلاثِ خِصالٍ : فِى النَّظَرِ وَالسُّكُوتِ وَالْكَلامِ ، فَكُلُّ نَظَرٍ لَيْسَ فيهِ اعتِبارٌ فَهُوَ سَهْوٌ ، وَكُلُّ سُكُوتٍ لَيْسَ فيهِ فِكْرَةٌ فَهُوَ غَفْلَةٌ وَكُلُّ كَلامٍ لَيْسَ فيهِ ذِكْرٌ فَهُوَ لَغْوٌ فَطُوبى لِمَنْ كانَ نَظَرُهُ اعْتِباراً وَسُكُوتُهُ فِكْرَةٌ وَكَلامُهُ ذِكْراً وَبَكى عَلى خَطيئَتِهِ وَأمِنَ النّاسُ شَرَّهُ « 2 » . امام صادق عليه السلام فرمود : تمام خير در سه خصلت است : نظر ، سكوت ، كلام . هر نظرى كه در آن درسى براى زندگى نباشد اشتباه است و هر سكوتى كه در آن انديشيدن نباشد ، غفلت و بىخبرى است و هر كلامى كه در آن يادآورى واقعيتى نباشد ، لغو و بيهوده است . خوش به حال كسى كه نظرش پندگرفتن ، سكوتش فكر و كلامش ذكر باشد ، بر گناهش گريه كند و مردم از شرش در امان باشند .

--> ( 1 ) - بحار الأنوار : 68 / 323 ، باب 80 ، حديث 7 . ( 2 ) - المحاسن : 1 / 5 ، باب 1 ، حديث 10 ؛ بحار الأنوار : 90 / 332 ، باب 19 ، حديث 18 .