الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ ] « 1 » . اگر اين قرآن را بر كوهى نازل مىكرديم ، قطعاً آن را از ترس خدا فروتن و از هم پاشيده مىديدى . و اين مثل‌ها را براى مردم مىزنيم تا بينديشند . [ قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُجْرِمِينَ ] « 2 » . بگو : در زمين بگرديد پس با تأمل بنگريد كه سرانجام گنهكاران چگونه بود ؟ [ لَقَدْ كانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِأُولِي الْأَلْبابِ ] « 3 » . به راستى در سرگذشت آنان عبرتى براى خردمندان است . تفكر و انديشه در روايات عَنْ أبي عبداللّهِ عليه السلام قال : كانَ أميرُالْمُؤمِنينَ يَقُولُ : نَبِّهْ بِالتَّفَكُّرِ قَلْبَكَ وَجافِ عَنِ الْلَّيْلِ جَنْبَكَ واتَّقِ اللّهَ رَبَّكَ « 4 » . امام صادق عليه السلام مىفرمايد : اميرالمؤمنين عليه السلام بارها مىفرمود : دلت را با انديشه آگاه ساز ، به هنگام شب براى عبادت پهلو از بستر بردار و خدا را راه تقوا پيشه‌گير . سَئَلْتُ أبا عَبْدِاللّهِ عليه السلام عَمّا يَرْوِى النّاسُ أنَّ تَفَكُّرَ ساعَةٍ خَيْرٌ مِنْ قِيامِ لَيْلَةٍ قُلْتُ كَيْفَ يَتَفَكَّرُ ؟ قالَ : يَمُرُّ بِالْخِرْبَةِ أوْ بِالدّارِ فَيَقُولُ : أيْنَ ساكِنُوكَ أيْنَ بانُوكَ ما لكِ لا

--> ( 1 ) - حشر ( 59 ) : 21 . ( 2 ) - نمل ( 27 ) : 69 . ( 3 ) - يوسف ( 12 ) : 111 . ( 4 ) - الكافى : 2 / 54 ، باب التفكّر ، حديث 1 ؛ بحار الأنوار : 68 / 318 ، باب 80 ، حديث 1 .