هر ذره كه هست اگر غبار است * در پردهء مملكت به كار است در راه تو هر كه با وجود است * مشغول پرستش و سجود است تفكر و انديشه در قرآن بدون ترديد مىتوان گفت : هيچ كتابى در دورهء تاريخ حيات بشر به اندازهء قرآن مجيد ، انسان را تشويق و امر به تفكر و انديشه در تمام حقايق عالم ، اعم از آفاقى وانفسى و شرعى نكرده است . قرآن مجيد ، كتاب انديشه ، كتاب هدايت ، كتاب خير ، كتاب سعادت ، كتاب فضيلت و بالاترين سرمايه‌ايست كه همانندش در تمام هستى پيدا نمىشود . قرآن مجيد ، در بسيارى از آيات متفكران و انديشه‌داران و آنان كه در مقام فهم واقعيت‌ها و شكل‌گيرى از آن واقعيات‌اند ، به بهترين صورت تمجيد كرده و آنان را كه دنبال فهم واقعيت‌ها و انديشه در حقايق نيستند سخت مورد نكوهش قرار داده است ، اينك قسمتى از آيات كتاب حق : [ الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً وَ عَلى جُنُوبِهِمْ وَ يَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا سُبْحانَكَ فَقِنا عَذابَ النَّارِ ] « 1 » . آنان كه همواره خدا را ايستاده و نشسته و به پهلو آرميده ياد مىكنند ، و پيوسته در آفرينش آسمان‌ها و زمين مىانديشند ، [ و از عمق قلب همراه با زبان مىگويند : ] پروردگارا ! اين [ جهان با عظمت ] را بيهوده نيافريدى ، تو از هر عيب و نقصى منزّه و پاكى ؛ پس ما را از عذاب آتش نگاهدار .

--> ( 1 ) - آل عمران ( 3 ) : 191 .