طينَةِ آدم « 1 » . امام صادق عليه السلام فرمود : دربارهء عمهء خودتان ، درخت خرما - سفارش نيك كنيد كه آن از طينت آدم آفريده شده است . اين حديث شريف اشاره به همان رحميت است كه مذكور شد . بالجمله ، اخراج مملكت ظاهر را از موطن عبوديت و سرّ خود نمودن آن از غايت جهل به مقامات اهل معرفت است و از تسويلات شيطان رجيم است كه هر طايفه را به طريقى از حق تعالى بازدارد ، چنانچه انكار مقامات و سد طريق معارف كه قرة العين اولياى خدا عليهم السلام است و تحديد نمودن شرايع الهيه را به ظاهر كه حظ دنيا و ملك نفس و مقام حيوانيت آن است و غفلت از اسرار و آداب باطنيهء عبادات كه موجب تطهير سرّ و تعمير قلب و ترقى باطن است ، از غايت جهالت و غفلت است و هر يك از اين دو طايفه از طريق سعادت و صراط مستقيم انسانيت دور و از مقامات اهل معارف مهجورند . و عارف باللّه و عالم به مقامات بايد همهء حقوق باطنيه و ظاهريه را مراعات كند و هر صاحب حقى را به حق و حظ خود برساند و از غلو و تقصير وافراط و تفريط خود را تطهير كند و ازالهء قذارت انكار صورت شريعت كه فى الحقيقه تحديد است و ازالهء خباثت انكار باطن شريعت كه تقييد است و هر دو از وساوس شيطانيه و اخباث آن لعين است بنمايد ، تا طريق سير الى اللّه و وصول به مقامات معنويه براى او آسان شود .

--> ( 1 ) - المحاسن : 2 / 528 ، باب 110 ، حديث 768 ؛ وسائل الشيعة : 25 / 145 ، باب 78 ، حديث 31467 ؛ بحار الأنوار : 63 / 129 ، باب 3 ، حديث 13 .