[ أَ لَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ وَ أَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَةً وَ باطِنَةً وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُجادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ لا هُدىً وَ لا كِتابٍ مُنِيرٍ * وَ إِذا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا ما أَنْزَلَ اللَّهُ قالُوا بَلْ نَتَّبِعُ ما وَجَدْنا عَلَيْهِ آباءَنا أَ وَ لَوْ كانَ الشَّيْطانُ يَدْعُوهُمْ إِلى عَذابِ السَّعِيرِ ] « 1 » . آيا ندانسته‌ايد كه خدا آنچه را در آسمان‌ها و آنچه را در زمين است ، مسخّر و رام شما كرده و نعمت هاى آشكار و نهانش را بر شما فراوان و كامل ارزانى داشته و برخى از مردم‌اند كه همواره بدون هيچ دانشى [ بلكه از روى جهل و نادانى ] و بدون هيچ هدايتى و هيچ كتاب روشنى دربارهء خدا مجادله و ستيز مىكنند . * و چون به آنان گويند : از آنچه خدا نازل كرده است ، پيروى كنيد ، مىگويند : [ پيروى نمىكنيم ] بلكه ما از آنچه پدرانمان را بر آن يافته‌ايم ، پيروى مىكنيم . آيا [ كوركورانه از گذشتگان پيروى مىكنند ] و هرچند كه شيطان آنان را با اين پيروى به عذاب فروزان دعوت كند ؟ ! از آيهء اول استفاده مىشود كه معرفت به خدا ، با تكيه بر علم فكرى و عقلى و نظرى و توسل به انبيا و امامان عليهم السلام و رجوع محققانه به كتاب خدا حاصل مىشود و چون اين معرفت حاصل شد ، ثناى انسان نسبت به او چه در تشهّد چه در غير تشهّد ثناى حقيقى و سپاس واقعى و شكر صادقانه است . اما توجه به آثار خلقت آسمان‌ها و زمين و موجودات مسخر انسان ، معرفت به وجود حق و اسما و صفات الهى مىآورد كه بدون سير در اين سه مرحله تحصيل معرفت واقعى ميسر نيست . در زمينهء توجه به آثار و آيات خلقت مطالعهء هزاران كتاب لازم است كه نظر شما

--> ( 1 ) - لقمان ( 31 ) : 20 - 21 .