[ التَّشَهُّدُ ثَناءٌ عَلَى اللّه فَكُنْ عَبْداً لَهُ فى السِّرِّ خاضِعاً لَهُ فى الْفِعْلِ كَما أنَّكَ لَهُ عَبْدٌ بِالْقَوْلِ وَالدَّعْوى ] حقيقت تشهّد امام صادق عليه السلام در اين باب ، سخن از تشهّد و حقيقت آن و اين كه عبد بايد چگونه تشهّد بگويد و چسان ظاهر و باطنش با تشهّد هماهنگ شود و اين كه اين كلمات و الفاظ و اقوال فقط و فقط نشانه‌اى و علامتى جهت هدايت به مفاهيم و حقايق است و خود اين الفاظ هدف نيست ، بلكه وسيله‌اى براى رسيدن و رساندن به اصل مقصود كه خداى متعال و اجراى اوامر اوست سخن به ميان آورده است . امام صادق عليه السلام در اين فصل به انسان تفهيم مىكند كه به ادراك حقيقت تشهّد به اين معنى برس كه قدرتى و اراده و مشيتى و حول و قوه‌اى و يار و ياورى و معين و ناصرى و معبود و مقصودى در اين صحنهء پهناور خلقت جز خداى مهربان نيست و اين همه از يك جملهء تشهّد كه « لا إله الا اللّه » است استفاده مىشود و اين تو هستى كه در درجهء اول با زبان سپس با عملت بايد حقيقت را در تمام شؤون حيات و زندگيت تجلى دهى ، اگر بخواهى زحمت اداى كلمات را با زبان تنها متحمل شوى ، ولى اتصال با مفهوم و معنى و مصداق و حقيقت آن كلمات پيدا نكنى كارى صورت نداده و عملى از تو انجام گرفته و در حقيقت نماز نخوانده‌اى يا تشهّد بجاى نياورده‌اى .