شيخ حسين انصاريان
54
عرفان اسلامى ( شرح مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة المنسوب للإمام الصادق ع) (فارسى)
انْ قُبِلَتْ قُبِلَ ما سِواها وَانْ رُدَّتْ رُدَّ ما سِواها « 1 » . اگر نماز قبول شود بقيهء اعمال ديگر عبد قبول مىشود و اگر نماز مردود نشود بقيه اعمال ديگر نيز مردود مىشود . عارف روشن ضمير مرحوم حاج ميرزا عبدالحسين تهرانى - كه از اعاظم تلامذهء مرحوم حجة الاسلام شفتى اصفهانى است - مىگويد « 2 » : نماز ، مستجمع صفات ساير عبادات است ، چون صيام كه امساك از مفطرات است و چون حج كه احرام بستن از ميقات است و چون زكات كه بذل نفيس نفقات است و چون جهاد كه محاربهء با جنود شياطين و مخالفين است و محراب عبادت نيز معدن وسوسهء شيطان است . پس نماز ، كل و ساير اعمال بستهء به او به منزلهء اجزا و او اعلى و ساير نسبت به او ادنى و مشخص است كه ، چون كل منتفى شود جزء نيز منتفى گردد و چون متاع اعلى مردود شود ادنى به طريق اولى نابود شود . و اين در مثل چنان است كه پادشاهى از رعيت تحفه خواهد و در حفظ او مبالغه نمايد و رعيت نيز از راه دور متاعى بردارد و تا به درگاه سلطان هديه آورد و دشمنان بسيار و دزدان خونخوار بسيار نيز در راه برخورند و با همه ، كشش و كوشش نمايد و متاع را از چنگ دزدان ربايد و صحيح و سالم تسليم بارگاه سلطان و پادشاه كند . و لكن در اين تحفهها يكى از همه مرغوبتر و نزد سلطان از همه مطلوبتر و ايجاب آن از سايرين بيشتر و تأكيد سلطان دربارهء او فزونتر باشد ، معلوم است كه اگر تحفه به صفتى كه سلطان امر فرموده موصوف باشد و به اسم صحت معروف
--> ( 1 ) - الأمالى ، شيخ صدوق : 641 ، المجلس الثالث والتسعون ؛ بحار الأنوار : 10 / 393 ، باب 25 . ( 2 ) - اسرار الصلاة ، تهرانى : 26 .