از پى توست اين همه اميد و بيم * هم تو ببخشاى و ببخش اى كريم « 1 » خداوند مهربان چون ارادهء آدم را بر جبران گذشته راسخ ديد و ميل او را به بازگشت و توبه ، ميل حقيقى يافت ، قبه‌اى از نور كه جايگاه بيت را مشخص مىكرد و تابش نورش حدود جغرافيايى حرم را معلوم مىنمود ، فرو فرستاد و به امين وحى فرمان داد كه محل بيت را نشانه‌گذارى كند . چون به وسيلهء آن نور الهى ، محل بيت و حدود و حرم معلوم شد ، فرشتهء وحى از آدم خواست آماده شود تا مراسمى را به جاى آورده و در ضمن آن مراسم دست نياز به سوى بىنياز براى توبه بردارد . آدم روز اول ذوالقعده هبوط داشت و پس از طى مقدماتى روز ترويه برنامهء لازم را شروع كرد . پدر آدميان به فرمان فرشتهء وحى ، غسل كرد و احرام بست ، پس از آن در روز هشتم ذوالحجه به سرزمين منى رفت و دستور گرفت كه شب را در منى بماند . صبح روز نهم به عرفات آمد در حالى كه زبان پاكش مترنّم به تلبيه بود و آفتاب عرفات از ظهر مىگذشت ؛ امين وحى به او گفت كه از ادامهء تلبيه خوددارى كن و دو مرتبه خود را به غسل ، زينت ده و مشغول نماز عصر شو . پس از نماز خواندن ، فرشتهء حق به وى گفت : در اين سرزمين بپاخيز : چون برخاست ، كلمات توبه را به دستور حق به وى تعليم كرد ، آن گاه آدم به شرف با عظمت توبه ، پس از اداى فريضهء عصر مشرف شد و عظمت از دست داده را بازيافت « 2 » . از اين روايت پر ارزش كه علاوه بر « تفسير على بن ابراهيم » ، كتاب‌هاى ديگر هم

--> ( 1 ) - مخزن الأسرار ، نظامى گنجوى . ( 2 ) - بحار الأنوار : 11 / 178 ، باب 3 ، حديث 25 ؛ مستدرك الوسائل : 9 / 329 باب 9 ، وجوب احترام الحرم و حكم صيده ، حديث 11018 ؛ تفسير القمى : 1 / 44 .