شيخ حسين انصاريان
107
عرفان اسلامى ( شرح مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة المنسوب للإمام الصادق ع) (فارسى)
1 - شراب مشهور است كه مخترع شراب ، شيطان رجيم بود ؛ او با اختراع اين مادهء فساد كه اهل دل آن را ام الخبائث ناميدهاند ، به عقل و قلب و روح و ايمان و عمل و ادب و تربيت انسان حمله برد و در اين حملهء ناجوانمردانه هم در طول تاريخ موفق بود ؛ زيرا آنان كه به اين مادهء فساد آلوده شدند ، قواى عاقله را از دست دادند و در نتيجه تبديل به حيوانى بىفكر شدند و چون از انديشه در عواقب امور بازماندند ، از اثر بىفكرى به انواع گناهان و معاصى آلوده شدند و در آلودگى به معاصى ، حركت الهى قلب و روح را از دست داده خود را به هلاكت ابدى دچار كردند ! امتياز انسان بر ساير موجودات عالم به عقل اوست ، چون عقل را از دست بدهد ، از تمام موجودات بىارزشتر و پستتر مىگردد . عقل ، حوزه جاذبهء تكاليف و مسؤوليتهاى الهى و انسانى است ، وقتى جاذبهء اين حوزه نورانى از دست برود ، خود به خود ظرف وجود و صفحهء حيات از تابش نور پر فروغ تكليف و مسؤوليت محروم مىگردد . كسى كه از نور عقل و تفكر بهرهمند است ، جز به سوى خير دنيا و آخرت حركتى ندارد ؛ عقل محبوبترين خلق خداست و عاقل كه عقلش را به كار گيرد محبوبترين بندهء الهى است . در « آثار طبسى » آمده : بدان كه تفكر ، سير انسانى است از مبادى به مقاصد و نظر را همين معنا گفتهاند . و هيچ كس از مرتبهء نقصان به مرتبهء كمال نتواند رسيد الا به سيرى و به اين سبب اول واجبات تفكر و نظر است . و بدان كه مبادى سير - كه از آنجا حركت بايد كرد - آفاق و انفس است و سير