دست سعدى به جفا نگسلد از دامن تو * ترك لؤلؤ نتوان گفت كه دريا خطر است تشريح سلوك صاحب « كشف الحقايق » دربارهء سالكان الى اللّه و تشريح سلوك مىگويد : بدان كه سلوك در لغت عرب رفتن است على الاطلاق ، پس سالك رونده و سلوك رفتن بود مطلقاً و به نزديك اهل شريعت و اهل طريقت و اهل حقيقت سلوك رفتن مخصوص است و همان رفتن است از جهل به علم و از اخلاق بد به اخلاق نيك و از هستى خود به هستى خداى . پس به نزديك اهل شريعت ، سالك محصل و سلوك تحصيل باشد و به نزديك اهل طريقت ، سالك مجاهد و سلوك مجاهده باشد و به نزديك اهل حقيقت ، سالك فانى و مثبت و سلوك نفى و اثبات باشد ، يعنى نفى خود و اثبات حق تعالى ، اين است معنى « لا إله إلّا اللّه » و آن عزيز از سر همين نظر گفته است : يك قدم بر نفس خود نِهْ ديگرى بر كوى دوست * هرچه بينى نيك بين با اين وآنت كار نيست آن عزيز ديگر گفته است : تو خود را در حجاب خويش مگذار * حجاب خود تويى از پيش بردار و لفظى كه هر سه معنا را شامل است طلب باشد كه تحصيل بىطلب نباشد و نفى و اثبات هم بىطلب نباشد ، پس سالك طالب و سلوك طلب باشد . بدان كه سلوك بر دو نوع است : يكى به طريق تحصيل و تكرار است و اين‌ها سالكان كوى ظاهرند و يكى به طريق رياضت و اذكار است و اين‌ها سالكان كوى حقيقت و معنويت اند .