بدين جهت دست تقدير و عنايت خداوندى در هر دوره‌اى و در نزد هر ملتى مثال‌هاى درخشانى از كمال مطلوب جسمى و روحى در پيش چشم افراد و ملت‌ها گذاشته است تا آنان را سرمشق و نمونهء پيروى خود قرار دهند و آن راهى را كه ايشان مىروند و نشان مىدهند ، بروند . اگر به ديدهء دقت و بصيرت تاريخ حيات و اقوام و ملل را تدقيق و مطالعه كنيم مىبينيم كه پيوسته هريك از ادوار تاريخ و به خصوص در روزهاى تاريك آن‌كه ظلمت خودپرستى و نادانى افق افكار مردم را فرا گرفته است ، نورهاى درخشنده‌اى از علم و معرفت و فداكارى و فضيلت براى هدايت و حمايت مردم افروخته شده است . هيچ ملت و قومى پيدا نمىشود كه در ميان خود افراد ممتاز و نفوس كامل در هريك از تكامل جسمى و قلبى و عقلى نداشته باشد . همواره در هريك از رشته‌هاى اخلاق و علم و معرفت ، رجالى كه برترى ديگران و سمت معلمى و تربيت و راهنمايى داشته باشند در هر قرنى موجود بوده است ، خواه در قلمرو دين و مذهب و خواه در منطقهء سياست و حكومت و خواه در دايرهء علم و معرفت و اخلاق و صنعت ؛ هريك از ملت‌ها ، نابغه‌ها و سرآمدان و پيشوايان بزرگ داشته است كه او را در شاهراه تكامل راهنمايى كرده‌اند . هر مرد متفكر منصف هر قدر هم ماده پرست باشد ، اعتراف و تصديق مىكند كه در تاريخ بشر گاهى افرادى ظهور كرده‌اند كه از حيث فضل و دانش و قوت و قدرت و علم و شجاعت و هنر و صنعت و شرافت و فضيلت درجهء ما فوق بشرى را دارا بوده ، به طورى كه امتياز ايشان بر مردمان مانند امتياز انسان نسبت به حيوان مىباشد . اين مردان خدايى كه سرآمد ايشان به نام انبيا و اوليا و حكما و عرفا و هاديان بشر معروفند ، ارواح كامله‌اى بوه‌اند كه صفات خدايى را در نفس خود به اندازه‌اى