شيخ حسين انصاريان
111
عرفان اسلامى ( شرح مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة المنسوب للإمام الصادق ع) (فارسى)
خطا است ، به اين معنى كه در گناه غرق باشد ، ولى ياد خود و ياد گناه و ياد خدا نباشد و اين فراموشى از خود و در نتيجهء فراموشى از وضع خود همان است كه قرآن مجيد تحت عنوان « استدراج » ياد كرده ، يعنى غرق بودن در انواع وسايل زندگى و وسايل زندگى را در خدمت گناه گرفتن و به ياد خود و خدا نبودن : چون انسان در اين جاده قرار بگيرد ، راهش را بىتوجه و بدون احساس درد ادامه مىدهد ، تا به درك اسفل بيفتد و به نقطهاى برسد كه بيدارى و هشيارى كمترين فايدهاى نداشته باشد و به عذابهاى دردناك گرفتار آيد و دادرس و فريادرسى براى او نباشد . قرآن و روايات مىگويند كه صاحبان گناه و معصيت كه خود و خداى خود را فراموش كرده و در غفلت از اين معنى هستند كه غرق در انواع آلودگىهايند و انواع وسايل و وقت و مهلت در اختيار آنها است ، خيال نكنند آنچه در اختيار آنها قرار گرفته به نفع آنهاست ، بلكه اينان به ميدان استدراج رسيده و اين وسايل بيش از پيش عامل كورى دل و كرى گوش باطن و گنگى آنها از بيان حق است ! ! [ وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّما نُمْلِي لَهُمْ خَيْرٌ لِأَنْفُسِهِمْ إِنَّما نُمْلِي لَهُمْ لِيَزْدادُوا إِثْماً وَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ ] « 1 » . و كسانى كه كافر شدند ، گمان نكنند مهلتى كه به آنان مىدهيم به سودشان خواهد بود ، جز اين نيست كه مهلتشان مىدهيم تا بر گناه خود بيفزايند ، و براى آنان عذابى خوار كننده است . [ فَلَمَّا نَسُوا ما ذُكِّرُوا بِهِ فَتَحْنا عَلَيْهِمْ أَبْوابَ كُلِّ شَيْءٍ حَتَّى إِذا فَرِحُوا بِما أُوتُوا أَخَذْناهُمْ بَغْتَةً فَإِذا هُمْ مُبْلِسُونَ ] « 2 » .
--> ( 1 ) - آل عمران ( 3 ) : 178 . ( 2 ) - انعام ( 6 ) : 44 .