و آيا نمازى كه معراج مؤمن است و قربان متقيان شمرده شده ، چرا بايد ما را از ساحت مقدس او تبعيد و از درگاه قرب دور كند ؟ ! آن روز آيا جز حسرت و ندامت و بيچارگى و بدبختى و خجلت و شرمسارى چيزى نصيب ما مىشود ؟ حسرت و ندامتى كه در اين عالم شبيه ندارد ، خجلت و شرمسارى كه نظيرش را تصور نمىتوانيم كرد . حسرت‌هاى اين عالم هرچه باشد ، مشوب به هزار طور اميدها است و شرمسارىهاى اين جهان سريع الزوال است ، به خلاف آنجا كه روز به روز فقط حسرت و ندامت است ، چنانچه حق فرمايد : [ وَ أَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسْرَةِ إِذْ قُضِيَ الْأَمْرُ ] « 1 » . و آنان را از روز حسرت - آن گاه كه كار از كار بگذرد - بترسان . آنجا امر گذشته قابل جبران نيست و عمر تلف شده را نمىتوان برگرداند . اى عزيز ! امروز روز مهلت و عمل است ، انبيا آمدند و كتاب‌ها آوردند و دعوت‌ها نمودند ، با اين همه تشريفات و اين همه تحمل رنج و تعب كه ما را از خواب غفلت بيدار و از سُكْرِ طبيعت هشيار كنند و ما را به عالم نور و نشئهء بهجت و سرور رسانند و به حيات ابدى و نعمت‌هاى سرمدى و لذت‌هاى جاودانى متصل نمايند و از هلاك و شقاوت و نار و ظلمت و حسرت و ندامت رهايى دهند . تمام اينها براى ماست ، آن ذوات مقدسه احتياجى به ايمان و اعمال ما نداشتند ، با اين وصف در ما هيچ اثرى نكرد و شيطان ، مسامع قلب ما را چنان گرفته و سلطنت بر باطن و ظاهر ما چنان پيدا نموده كه هيچ‌يك از مواعظ آن‌ها در ما اثر نكرده ، بلكه هيچ‌يك از آيات و اخبار به گوش قلب ما نرسد و از ظاهر گوش

--> ( 1 ) - مريم ( 19 ) : 39 .