در اين حال است كه انسان ، تحرك عجيبى به سوى واقعيت‌ها پيدا مىكند و براى پياده كردن انواع برنامه‌هاى الهى سر از پا نمىشناسد . در اين حال است كه سخت از معصيت بيزار شده و در انجام اعمال صالح عاشقانه مىكوشد . در اين حال است كه از خود فانى گشته و باقى به بقاى دوست مىگردد و جز او در وجهه همت انسان نمىماند . در اين حال است كه زن و فرزند ، اهل و عيال ، مال و منال ، جاه و مقام و هرچه كه در ارتباط با اوست ، همه را چون ابزارى براى كمك دادن به انسان جهت رسيدن به مولا مىبيند . در اين حال است كه لحظه‌اى از فقيران و مسكينان و تهيدستان و بينوايان و دل شكستگان و اهل حال غافل نگشته و نمىگذارد دقيقه‌اى از عمرش به هدر رود . در اين حال است كه از شنيدن گناه ديگران بر خود مىلرزد ، چه رسد به اين كه خود آلوده به گناه گردد و از عباداتش لذتى ما فوق تمام لذات مىبرد و چون وقت اجراى واجبات رسد از همه كس و همه چيز دست برداشته به پيشگاه حضرت دوست مىشتابد . در اين حال است كه آثار صفات يار از او پديدار گشته و چون چشمه نوبهارى از همه جوانب وجودش خير و نيكى مىبارد . در اين حال است كه ذاكر از ذكر و به تعبير گسترده‌تر عابد از عبادت مفهومى غير آنچه تودهء مردم به آن توجه دارند ، مىفهمد . در اين حال است كه محبوب در دل تجلى كرده و انسان در ضمير خود و در خانه پرارزش قلب خود عشقى آتشين و سوزنده نسبت به معشوق واقعى خلقت حس مىكند .