ذكر شود كه چون دل به شهوات آكنده بود ، ذكر از وى ممكن نشود و در وى اثر نكند . و مقصود از حج كه زيارت خانه خداست ، ذكر خداوند خانه است و تهييج شوق به لقاى وى . پس سرّ و لباب همهء عبادات ذكر است ، بلكه اصل مسلمانى كلمهء « لا إله إلّا اللّه » است و اين عين ذكر است و همهء عبادات ديگر تأكيد اين ذكر است . و ياد كردن حق تعالى تو را ثمرهء ذكر توست و چه ثمره‌اى بزرگ‌تر از اين ؟ و براى اين گفت : [ فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ ] « 1 » . پس مرا ياد كنيد تا شما را ياد كنم . و اين يادكردن بر دوام مىبايد و اگر بر دوام نبود در بيش‌تر احوال در فلاح بسته است و براى اين گفت : [ وَ اذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيراً لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ] « 2 » . و خدا را بسيار ياد كنيد تا رستگار شويد . شروط ذكر اهل سلوك ارزش بسيارى براى ذكر قايل شده‌اند و براى آن شروط بسيارى بيان كرده‌اند و اين دليل اهميت دادن به اين موضوع است كه از بهترين راه‌هاى تأثير در قواى فكرى و عقلى و تلقين به نفس و ذهنى ساختن و ايجاد ملكهء توجه كامل

--> ( 1 ) - بقره ( 2 ) : 152 . ( 2 ) - جمعه ( 62 ) : 10 .