كتاب وجود انسان داراى كلماتى از قبيل زبان ، چشم ، گوش ، قلب ، روح ، دست ، پا و شهوت است و اين انسان است كه بايد در پرتو شعاع وحى هريك از اين كلمات را در گردونهء ترجمهء حقيقى بيندازد و همه بايد بدانند كه تنها مترجم كلمات كتاب وجود انسان خداست و كسى جز او قدرت بر ترجمهء اين كلمات را ندارد و به تعبير ديگر ، علت سعادت و نيك‌بختى فقط و فقط فرهنگ خداست . تمدّن شرق و غرب در تمام دوره‌ها ، از فراهم آوردن اسباب خوشبختى و رفاه و آسايش ملت‌ها عاجز بوده و امروز هر دو تمدن به طرف فنا و زوال در حركت‌اند . يكى از آگاهان به وضع جهان امروز مىگويد : در نظر من هيچ كدام از اين دو تمدّن در شكل حاضر آن قوت و استعداد را ندارد كه يك تربيت صحيح و يك سعادت كامل براى افراد بشر تهيه و تأمين نمايد ؛ زيرا كه هر دو از چند جهت راه افراط و تفريط پيش گرفته‌اند و افراط و تفريط هرگز راه به كمال ندارد و از اين‌رو راهنمايى به كمال نيز نمىتواند كرد ، با وجود خدمت‌ها و معاونت‌هاى بزرگى كه اين دو تمدّن به وجود آورده‌اند ، امروز هر دو به حدّى رسيده‌اند كه ديگر با اين وضع كنونى نمىتوانند وظيفهء خود را چنان كه لازم است بجا بياورند ، چه هر دو فاسد گشته و ريشهء هر دو تا يك اندازه خشكيده است و بدين جهت ، به جاى حريم سعادت ، هر دو ، راه به ويرانهء سفالت « 1 » مىبرند ! ! امروز تمدّن شرق مانند حوضى شده است كه مدّت‌هاست آب تازه بدان نريخته و از اين‌رو رنگ و بوى آن تغيير يافته و يك منظرهء كريه و زشت و وحشت‌آورى نشان مىدهد .

--> ( 1 ) - سفالت : پستى ، نقيض علو .