[ وَقَدَّسَ أَرْواحَهُمْ بِسِرِّهِ وَبِرِّهِ ] روح و تكامل انسان گروه بسيارى از روشن ضميران و آگاهان راه و عرفاى شامخين ، به پيروى از انبيا و امامان عليهم السلام و اولياى خاصّ الهى معتقدند روح از عالم الهى است كه براى تكامل و رشد و آراسته شدن به حقايق از عالم امر ، يا عالم ملكوت برابر با آيهء [ وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي ] « 1 » به اين كالبد مادّى سفر داده شده و پس از كمال به اصل خود برخواهد گشت و در آنجا در حالى كه كالبد مادّيش را به او برمىگردانند [ فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ ] « 2 » قرار خواهد گرفت . كمال روح به اين است كه به دو قوّهء علم و عمل ، علم به حق ، علم به معاد ، علم به معاش ، علم به روابط صحيح انسان با انسان ، علم به حقايق و عمل به آن‌ها آراسته شود و منظور از قداست و تقدّس روح همين است و سرّ و برّ خداوند همان عنايات والطاف اوست كه به صورت معرفت و كار و عمل و جهاد وكوشش در عرصه گاه حيات انسان تجلّى مىكند و باعث مىگردد كه ارواح از كدورات و اوساخ تعلّقات خسران‌آور پاك گشته و به عالم عشق و جهان قداست بپيوندد و اعضا و جوارح را نيز به دنبال خود به حركت آورد و در نتيجه از انسان موجودى

--> ( 1 ) - ص ( 38 ) : 72 . ( 2 ) - قمر ( 54 ) : 55 .