اين راه متوقّف مىسازد . ادلّهء فراوان از نقل و عقل در دست داريم كه آنان كه از نظر خلقت تكوينى ناقص به دنيا مىآيند ، يا بدون اختيار براى آن‌ها نقصى در اين زندگانى خواه از نظر عضلانى و خواه از نظر قواى درونى ايجاد مىشود ، مورد رحمت و لطف الهى قرار خواهند گرفت . در « جامع الصغير » « 1 » از رسول حق صلى الله عليه و آله روايت شده : از دست دادن چشم و يا گوش موجب بخشوده شدن گناهان است و هر چيزى كه از بدن ناقص شود به همين منوال موجب لطف و عنايت خداوندى خواهد بود . روشن است كه ملاك دورى و نزديكى به خداوند از نظر نقص و كمال مربوط به توانايى و اختيار است ، خواه آن نقص و كمال مربوط به خرد بوده باشد و خواه به اجزاى بدن . به طور كلّى هر كس كه بتواند در تكميل خود بكوشد و خويش را از نقص رهايى دهد ، اين شخص در زندگانى موفّق شده است ، ولى اگر به جهت هوى و هوس ، يا تنبلى و مسامحه اقدام به رفع يا دفع نقص ننمايد او ملعون است ، خواه نقص مربوط به عقل و خرد باشد و خواه مربوط به مركب مادّى « 2 » » . كسى كه در مقام به دست آوردن رشد و كمال برآيد و اين راه را تا سر منزل مقصود بپيمايد به معدن نور متّصل مىشود ، چنان چه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرموده است : اتَقّوُا فَراسَةَ الْمُؤْمِنْ فَانَّهُ يَنْظُرُ بِنُورِاللّه « 3 » . « از بينايى درون مؤمن بپرهيزيد ؛ زيرا او با نور خدايى مىنگرد » .

--> ( 1 ) - جامع الصغير : 2 / 19 . ( 2 ) - تفسير و نقد و تحليل مثنوى : 4 / 150 . ( 3 ) - سفينة البحار : 1 / 356 .