من در اين قسمت لازم مىبينم بحثى كوتاه از آيات و روايات و كتاب‌هاى قابل توجّه اخلاقى و عرفانى و تربيتى دربارهء نفس به محضر عزيزان تقديم كنم ، باشد كه درى ديگر از معرفت و بينش به روى ما باز شود . نفس و هفت مرحلهء آن مسئلهء نفس در مباحث عرفانى از مباحث محورى است ، چرا كه عرفان در تمام مسائلى كه مطرح مىكند تزكيه و تصفيهء نفس را مورد توجّه قرار مىدهد . كسى كه نفس سركش را رام نكرده و غرايز و شهواتش را با برنامه‌هاى الهى مقيّد ننموده و از خود نگذشته و روى دل به جانب قبلهء حقيقى نكرده ، نمىتواند عارف باشد . تهذيب و تزكيهء نفس از اهداف عمده و اساسى انبياى الهى بود . تمام بدبختىهايى كه در دورهء حيات گريبانگير بشر بود ، علّت ومنشأيى جز هواى نفس نداشته . از صاحب نفس شريره نمىتوان توقّع خير داشت و اگر خيرى هم از او صادر شود به دايرهء حبط كشيده مىشود . نفس مهذّب و تزكيه شده در آخرت آراسته به چهار سرمايهء عظيم و ابدى مىشود : 1 - علم بدون جهل ، 2 - ثروت بدون فقر ، 3 - عزّت بىذلّت ، 4 - حيات بىموت . آراستگى نفس به اين چهار برنامه آخرتى از مادهء فلاح كه در قرآن جهت تزكيهء