بيشتر است ، و نوميديش از نجات ، از اميدش به رهايى پابرجاتر است ، نه اين كه نوميديش از باب يأس از رحمت تو يا اميدش بر اساس مغرور بودن به كرم تو باشد ؛ بلكه از اين جهت است كه خوبىهايش نسبت به گناهانش اندك ، و دلايلش در مورد وظايفى كه برعهده‌اش بوده ، سست و بىپايه است . استحقاق عقوبت خداوند در قرآن مجيد راه بازگشت را همراه با اميدوارى به روى گنهكاران مىگشايد ؛ زيرا هدف اصلى از يادآورى تند و هشدار و تهديد به عاقبت عذاب و دوزخ ، جنبهء هدايتى و تربيتى حق است نه انتقام جويى و خشونت و پروردگار منّان از شرك و كفر و سركشى بشر زيانى نمىبيند كه بخواهد براى ضرر خود انتقام بگيرد بلكه با زبانى آكنده از لطف و محبّت ، آغوش رحمتش را به روى بندگان باز كرده و فرمان عفو و گذشت را هم صادر نموده است . قُلْ يعِبَادِىَ الَّذِينَ أَسْرَفُواْ عَلَى أَنفُسِهِمْ لَاتَقْنَطُواْ مِن رَّحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ » « 1 » بگو : اى بندگان من كه [ با ارتكاب گناه ] بر خود زياده روى كرديد ! از رحمت خدا نوميد نشويد ، يقيناً خدا همهء گناهان را مىآمرزد ؛ زيرا او بسيار آمرزنده و مهربان است . كلمه به كلمهء اين آيهء شريفه بوى خوش رحمت و لطف و آمرزش و اميدوارى مىدهد . و بر اساس روايات معصومان عليهم السلام آيهء فوق از جهت گستردگى مفهوم و مراد حق تعالى ، فراگيرترين آيه در اوج رضايت و درياى رحمت است . در فرهنگ قرآن ، اسراف معناى گسترده‌اى دارد كه شامل اسراف در نفس و جان

--> ( 1 ) - زمر ( 39 ) : 53 .